Εδώ και μέρες, έχω δει ένα βίντεο στο οποίο με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο προτείνεται ένα δημιουργικό εκπαιδευτικό σύστημα. Ένα βίντεο γεμάτο έμπνευση. Ένα βίντεο που εν όψει των πανελλήνιων εξετάσεων που διεξάγονται αυτές τις μέρες μοιάζει πιο επίκαιρο από ποτέ. 

Το σημείο του βίντεο που μου κίνησε την περιέργεια  και που μ' έχει προβληματίσει ιδιαίτερα τις τελευταίες μέρες ήταν εκεί, που ο Κεν Ρόμπινσον έλεγε την ιστορία ενός οκτάχρονου κοριτσιού που το σχολείο θεωρούσε πως έχει μαθησιακές δυσκολίες και πιο συγκεκριμένα διάσπαση προσοχής και υπερκινητικότητα. Έτσι, η μητέρα της την πήγε σε κάποιον ειδικό για να την εξετάσει, ο οποίος προς το τέλος της εξέτασης είπε στο παιδί πως πρέπει να μιλήσει ιδιαιτέρως με τη μητέρα του και βγήκαν από το γραφείο, αφήνοντας το κορίτσι μόνο του. Πριν φύγει, ο γιατρός άφησε το ράδιο να παίζει. Τούτη η κίνησή του ήταν που οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η μικρή δεν έχει μαθησιακή δυσκολία, αλλά κρύβει μία χορεύτρια μέσα της. Το κορίτσι είχε αρχίσει να χορεύει τη στιγμή που οι δύο ενήλικες βρέθηκαν εκτός του δωματίου....

Όπως παρατήρησε κι ο Σερ Ρόμπινσον, όλα τα παιδιά έχουν κάποιο ταλέντο μέσα τους. Ανέκαθεν ήμουν υπέρμαχος της εν λόγω παρατήρησης. Όλοι μας έχουμε κάποιο ταλέντο, μια ιδιαιτερότητα που μας κάνει ξεχωριστούς και που αν την εξελίξουμε ορθά θα την δούμε να αναπτύσσεται με σταδιακά μωρουδιακά βήματα, baby steps αγγλιστί κι η πορεία της θα μας εκπλήξει. 

Το μεγαλύτερο ποσοστό των παιδιών δεν έχει αυτοπεποίθηση. Δεν πιστεύει ότι μπορεί να τα καταφέρει, ότι έχει τη δύναμη να ξεπεράσει τα όποια εμπόδια που του παρουσιάζονται. Δεν πιστεύει ότι κρύβει μέσα του δημιουργικότητα. Γιατί η δημιουργικότητα είναι συνυφασμένη με την ύπαρξη ταλέντου. Κι επειδή συχνά η δημιουργικότητα υπονομεύεται, καταπιέζονται και τα ταλέντα. Τι θεωρείται, όμως, ταλέντο; 

Ό, τι σου εγείρει και σου καλλιεργεί την αίσθηση της δημιουργικότητας κατ' εμέ, είναι ταλέντο. Ταλέντο έχει ένας χειροτέχνης , ταλέντο έχει ένας αθλητής, ταλέντο έχει κάποιος που ασχολείται με τις τέχνες. Πολλές φορές βλέπουμε τα ταλέντα μας και δεν μας ικανοποιούν. Δεν μας γεμίζουν. Ή έχουμε συνδέσει το ταλέντο με την Τέχνη, μία έννοια η οποία μας τρομάζει κι η οποία έχει ταυτιστεί με πράγματα που δεν μπορούμε να κατανοήσουμε εύκολα. Τα περισσότερα παιδιά θεωρούν πως δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο ταλέντο. Κι όμως, έχουν. 

Υπάρχουν κι οι περιπτώσεις που το ταλέντο θα περιορίζεται είτε ως χόμπι είτε θα υπονομεύεται η ύπαρξή του γιατί δεν είναι αποδεκτή στην κοινωνία. Βλέποντας μία ζωγραφιά μιας μαθήτριας μίας φίλης, της είπα πως το κορίτσι είναι για την καλών τεχνών. Το ταλέντο της ήταν εμφανές, όπως κι η κλίση της. Η απάντηση της φίλης, ήταν πως δεν την "χαραμίζει για την καλών τεχνών". Ακόμη και σήμερα ο καλλιτέχνης ισοδυναμεί με τον επαίτη, με τον υποβαθμισμένο κοινωνικά, με εκείνον που δε θες το παιδί σου να γίνει σαν κι αυτόν; Κι η ερώτηση που ακολουθεί είναι αναμενόμενη: ΓΙΑΤΙ;!

Το ταλέντο που κρύβει ο καθένας από εμάς μέσα μας, περιμένει το άλλο του μισό για το ανακαλύψει.  Δειλά- δειλά εμφανίζεται πολλές φορές από μόνο του, μα καρτερεί να το παρατηρήσει κάποιος και κατά συνέπεια να το ταΐσει. Δίχως τροφή τα ταλέντα μας εξασθενούν, πάσχουν από νευρικές ανορεξίες, ατροφούν και υποβαθμίζονται από τους κατόχους τους. Ευελπιστώ, όμως, πως ποτέ δε χάνονται μιας και ευελπιστώ για δεύτερη φορά πως είναι το ρούχο του εγώ μας. 

Προτού χαθώ στο τέλος της ανάρτησης, θα αναφερθώ στο δικό μου ταλέντο. Όχι για λόγους επιδειξιομανίας, ματαιοδοξίας και καβαλημένου καλαμίου το οποίο παρκάρεται ευκόλως, αν δεν κατέχεις το άθλημα του παρκαρίσματος. (Σοβαρά τώρα: γιατί είναι τόσο δύσκολο να παρκάρεις;!). Αλλά, γιατί είναι ένας τρόπος να πω τη δική μου ιστορία.

Το ταλέντο μου είναι ο λόγος. Ο γραπτός λόγος. Γράφω καλά, γράφω ωραία. Το ξέρω. Στην τρίτη δημοτικού, έγραψα σκέφτομαι και γράφω τρεις σελίδες με κούτσικα γραμματάκια για το αγαπημένο μου ζώο, το κουνέλι. Δεν ενθυμούμαι τι είχα γράψει, μόνο πως η δασκάλα μου πήρε τηλέφωνο τη μητέρα μου συνεπαρμένη. Εκείνη η στιγμή είναι το σημείο αναφοράς μου. Ένα παιδικό σκέφτομαι και γράφω είναι το σημείο αναφοράς μου στο εσωτερικό system restore μου όταν πιστεύω πως δεν έχω φαντασία. Αν και αδυνατώ να πιστέψω πως υπάρχουν άτομα που δεν έχουν φαντασία, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα. Πάντα ήξερα, λοιπόν, πως έγραφα ωραία. Έγραφα τις πιο δημιουργικές εκθέσεις κι οι δασκάλες μου με λάτρευαν. Διάβαζα βιβλία μανιωδώς και χανόμουν σε ό, τι είχε να κάνει με το λόγο. Ποτέ, όμως, δεν είχα δοκιμάσει να γράψω κάτι εκτός των σχολικών ορίων, ώσπου την τελευταία χρονιά του λυκείου, της εκπαιδευτικής βαθμίδας της παπαγαλίας η ψυχοφθόρα και αρνητικά φορτισμένη χρονιά με οδήγησε στο γράψιμο. Βρήκα λύτρωση. Τούτη η λύτρωσή, βέβαια, είχε και το απότελεσμα όποτε δεν ένιωθα καλά να πλάθω ήρωες κι ηρωίδες, να τους τοποθετώ σε περιβάλλοντα που εγώ επέλεγα και να καθόριζα τις πορείες τους. Εκείνες οι γραμμές με λύτρωναν και κλεινόμουν στον εαυτό μου. Εγώ, το χαρτί και το μελάνι: μια ταινία με πολλή εσωστρέφεια. 

Αν και δεν πίστευα εξ αρχής πως αυτά που έγραφα ήταν έστω καλά, ένα απόγευμα βρέθηκα να ψάχνω για δημιουργική γραφή και σχολές. Έτσι, πέτυχα ένα σεμινάριο σε εργαστήρι δημιουργικής γραφής στα Εξάρχεια. Ετήσιο. Γράφτηκα για να ανακαλύψω ένα καινούργιο σημείο αναφοράς. Ήταν η πιο παραγωγική και δημιουργική χρονιά μου. Ίσως το χαρτί που μου έδωσαν μετά το πέρας του σεμιναρίου να είναι κι εκείνο που έχει περισσότερη αξία για εμένα, απ' όλα τα πιστοποιητικά που έχω έως τώρα. 

Έχω ένα ταλέντο, όπως είπα. Το βλέπω, το βλέπουν κι άλλοι. Κι όμως, το έχω αφήσει. Με λύπη μου το παραδέχομαι πως το έχω στην άκρη και το αφήνω να με παρακαλάει για στάλες δακρύων και σπόρους τροφής. Είμαι 25 και δεν έχω καταφέρει να ολοκληρώσω καμία ιδέα μου, γιατί βαριέμαι. Αν ψάξω τ' αρχεία του υπολογιστή μου θα βρω τόσες ιδέες ανολοκλήρωτες, σχεδόν όσες και οι ολοκληρωμένες προσπάθειες μου. Με πληγώνει και μ' ενοχλεί που παραδέχομαι πως βλέπω το ταλέντο μου να σβήνει γιατί δεν το ικανοποιώ, όπως του αρμόζει. Γι αυτό και προαναφέρθηκα στην ελπίδα πως δε θα χαθεί. Δε θα το αφήσω να χαθεί...

Όλοι έχουμε κάποιο ταλέντο. Το δικό σας ποιο είναι;

Η μαύρη γάτα

Τον πρώτο κύκλο της σειράς τον είχα κουρσέψει προ μηνών. Τον είχα εκεί να κείτεται σε ένα φάκελο στις λήψεις μου, περιμένοντας πότε θα ρθει η στιγμή που δε θα έχω ποια σειρά να δω. Τα εποχής μου άρεσαν πάντα. Έχω δει τις περισσότερες μίνι σειρές του BBC, βασισμένες σε λογοτεχνικά μυθιστορήματα βικτωριανής εποχής, Sense and sensibility, bleak house, jane eyre, great expectations και συναφή έχουν ειδική θέση στον εξωτερικό σκληρό, που κατά καιρούς επισκέπτομαι. Ήμουν σίγουρη πως το Downton abbey θα μου άρεσε. Πόσο δεν ήξερα...

Σε μια επαρχία του Yorkshire της Αγγλίας, το Downton, παρακολουθούμε τη ζωή της οικογένειας Crawley και του υπηρετικού προσωπικού που διαμένουν στον τιτανοτεράστιο πύργο του Downton. Μιας οικογένειας που αγωνιά για το ποιος θα είναι ο κληρονόμος της περιουσίας μιας και οι απόγονοι είναι γένους θηλυκού. Ένα πλήθος χαρακτήρων σκιαγραφείται από συνηθισμένα και μη γεγονότα που όλα έχουν ως πυρήνα την εν λόγω αγωνία. Ο κλασικός διαχωρισμός μεταξύ αριστοκρατών και υπηρετών είναι αρκετά έντονος παρουσιάζοντας, βέβαια, τους υπηρέτες να φθονούν, να μηχανορραφούν και να κολυμπούν στην ίντριγκα, χωρίς αυτό να συμβαίνει επί το πλείστον. Σ' έναν τέτοιο κόσμο της Αγγλία του 1910, τη χρονική περίοδο που το δικαίωμα της γυναικείας ψήφου αρχίζει να ξεπροβάλλει με διαδηλώσεις και αναταράξεις, η ζωή της οικογένειας Crowley κάθε άλλο παρά βαρετή θα χαρακτηριζόταν.

SPOILER ALERT

Ο Λόρδος Crowley, είναι ο συμπονετικός, δίκαιος κι αυστηρός αναλογικά αριστοκράτης της εποχής. Αν κι υπήρξε προικοθήρας της αγαπημένης του συζύγου  εμφανίζεται να της τρέφει αγάπη ανάλογη των μυθιστορημάτων της εποχής. Δίκαιος εργοδότης που δεν προβαίνει σε βιαστικά συμπεράσματα παρόλο του τίτλου του, βρίσκεται στη δυσάρεστη θέση να πρέπει να παραχωρήσει τον πύργο του και την κληρονομία που... λαχτάρισε  κάποτε, σ' έναν μακρινό ανηψιό του, όταν στο ναυάγιο του Τιτανικού χάνονται οι συγγενείς που θα κληρονομούσαν την περιουσία του. Η λαίδη Crowley από την άλλη, παραμένει μυστήριο τραίνο κατ' εμέ, μιας και μου φαίνεται εν μέρει τι άβουλη που έχει ως στόχο να παντρέψει την μεγαλύτερη κόρη της, Μαίρη, με όποιον μπορεί να της προσφέρει τα ανάλογα. Αν κι έχει την χαρακτηριστική αγαθή - βλακό-φατσα, προσωπικά μου περνάει και δεν αγγίζει, σε αντίθεση με την πεθερά Δούκισσα, την οποία ενσαρκώνει η λατρεμένη μπιρμπιλομάτα Maggie Smith, η οποία είναι μια απολαυστική γεροπαλιομοδίτισσα που κατά διαστήματα κάνει και λίγο πίσω, όταν βλέπει πως δεν την παίρνει άλλο, παρά την ισχυρή προσωπικότητά της. 

Κι αν η γρα, έχει ταμπεραμέντο, έστω κι εγγλέζικο, οι κόρες της οικογένειας μου φαίνεται πως δεν έχουν κληρονομήσει το ελάχιστο, με εξαίρεση τη μικρότερη! Η Mary, η μεγαλύτερη είναι μια κακομαθημένη Elizabeth Bennet που βρίσκει τον Mr Darcy στο πρόσωπο του κληρονόμου, Mathew Crawley, τον οποίο φαίνεται να απεχθάνεται. Θέλει να τραβάει τα βλέμματα όλων, κυρίως του ανδρικού φύλου, υποσκιάζοντας την αδελφή της, Edith, η οποία αποζητά το παραμικρό ενδιαφέρον αδιαφορώντας πολλές φορές για τις συνέπειες των πράξεων της αναλογικά με την αδελφή της. Η υπεροχή, όμως, όλων συγκεντρώνεται στη μικρότερη, Sybil, η οποία αν μη τι άλλο είναι ελεύθερο πνεύμα! Υπέρμαχη του δικαιώματος της γυναικείας ψήφου, μια μικρή επαναστάτρια στο σώμα μιας λαίδης, αγωνίζεται για όσα πιστεύει. Καμπυλόγραμμο σώμα, εν αντιθέσει με τις ξερακιανές συγγενείς της, αγαθό θαλασσί βλέμμα και ... ανορθόδοξο γούστο στο ντύσιμο -για την εποχή- κάνει έντυπωση. Σε μένα τουλάχιστον. Εκείνη κι η μητέρα του νεαρού κληρονόμου, Isobel δείχνουν να ενδιαφέρονται για το καλό όλων εκείνων που δε γνωρίζουν, σε αντίθεση με την πλειοψηφία των αριστοκρατών του Downton. Όχι, δεν είναι η κλασική καβαλημένη οικογένεια λόρδων κι όχι δεν φέρονται άσχημα στους ... κατώτερους τους, μα έχουν επίγνωση της θέσης τους σε αντίθεση με τη νεαρή Sybil και τη γηραιά Isobel. 

Όμως, αν κι η σειρά φαίνεται πως έχει ως πυρήνα τον πύργο του Downton και την οικογένεια που διαμένει εκεί, οι χαρακτήρες του υπηρετικού προσωπικού παρουσιάζουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η διάκριση καλών και κακών είναι αναμενόμενη, με τους πρώτους να κυριαρχούν. Υπηρέτες που θεωρούν τους εαυτούς τους παραπάνω από υπηρέτες κι υπηρέτες που είναι χιλιόμετρα μακριά από το να είναι απλοί υπηρέτες....

Το υπηρετικό προσωπικό της οικίας Crowley, είναι μεγάλο σε αριθμό. O μπάτλερ κι η επικεφαλής των γυναικείων υπηρετριών, ξεχωρίζουν για την καλοσύνη τους. Ο πρώτος για την αβρότητα και τη δικαιοσύνη του κι η δεύτερη για τη συμπόνια της. Η καμαριέρα της λαίδης Crowley, ονόματι O' brien, όμως, είναι η άλλη πλευρά του νομίσματος. Μαζί με τον απλό υπηρέτη, Thomas, επιδιώκουν να διώξουν από τη θέση του βαλέ τον κούτσαβλο σακάτη Bates, γνωστό του δούκα από το στρατό. Το ρομάντζο του κύριου Bates και της αρχικαμαριέρας, Anna είναι από τα πιο ωραία στη σειρά. Τι Mathew & Mary κι οι χίλιοι μνηστήρες της κακομαθημένης ναρκίσσας; Bates & Anna , κύριοι! Δε πα να έχουν μάτια κουταβιού/ ελαφιού/ γούτσου- γούτσου ζώου, είναι το ζευγάρι που θες να είναι μαζί κι ας μη συνέβαινε ποτέ στην πραγματικότητα! 

Αυτό που θες να βαρέσεις την O' Brien και τον Thomas γιατί δαγκώνουν το χέρι που τους ταϊζει, ισχύει. Θες να εισέλθεις της οθόνης και να ξεμαλλιάσεις την ηλίθια φράντζα της Ο ' brien που με τόσο κόπο έκανε μπούκλες και να βγάλεις τα καταγάλανα μάτια του φιλόδοξου Thomas - όχι με την καλή έννοια. Μα πιο πολύ θες, η Gwen να βρει δουλειά ως γραμματέας γιατί η λαίδη Sybil πιστεύει σε αυτή κι ο Bates να φιλήσει επιτέλους την Αννα και να μην την διώχνει τη στιγμή που του λέει πως τον αγαπάει, γιατί δεν μπορεί να είναι μαζί της. Φίλα τη, ρε Bates, φίλα τη! Σα λαλαλαλαλαλα λαλαλαλαλαλα kiiiiiiiiiiiiss the girl! 

Θα 'μαι ειλικρινής: Με έπιασε να πατάω fast forward στις σκηνές με την κλάψα της Mary και στις αναποφάσιστες στιγμές της αν θα παντρευτεί το Mathew ή δε θα τον παντρευτεί. Εδώ ο κόσμος πεθαίνει, μωρή ψακομούνα (κι έχει βάση ο χαρακτηρισμός μου: καημένε Τούρκε πρεσβευτή...) κι εσύ σκέφτεσαι αν θα παντρευτείς τον ξανθό με τα γαλάζια μάτια που κατά βάθος ποθείς και δεν το παραδέχεσαι! Ήθελα περισσότερες σκηνές με το προσωπικό. Την μαγείρισσα να τσιρίζει σ' εκείνη τη χαζή βοηθό της, τον κύριο Carson να προσπαθεί να μάθει πως λειτουργεί το ριμαδιασμένο το τηλέφωνο, η συσκευή του διαβόλου, την κυρία Hughes να βρίσκει το χαμένο της έρωτα, την O' brien και τον Thomas να σχεδιάζουν δίχως αποτέλεσμα την εκδίωξη του κουτσού βαλέ και φυσικά τον κύριο Bates και την Anna, οι οποίοι είναι meant to be με όλη τη γλυκανάλατη χροιά του όρου! 

Ω θεέ, τι σειρά κι αυτή. Ευτυχώς που έχω 2ο και 3ο κύκλο να δω ακόμη!! 

Δείτε το!

Η μαύρη γάτα

Το παραδέχομαι: την βρίσκω να διαβάζω Σαίξπηρ. Και για να είμαι πιο ειλικρινής, την βρίσκω να διαβάζω Σαίξπηρ στ' αγγλικά. Ασχέτως, αν τις περισσότερες φορές μου τρώει περισσότερο χρόνο απ' το να διάβαζα στη μητρική μου γλώσσα γιατί χωρίς λεξικό δεν πας στον πόλεμο, αγαπητοί μου! Μερικοί απ' την άλλη, την βρίσκουν να παρωδούν το όνομα Σαίξπηρ σε Σεξπυρ. Εγώ πάλι, το βρίσκω τραγικό, ρηχό κι εκνευριστικό. Τι να πεις. Όπως την βρίσκει κανείς...

Σας προειδοποιώ, ότι η συγκεκριμένη ανάρτηση θα είναι αρκετά μεγάλη. Αν βαριέστε κι αν δε σας αρέσει το συγκεκριμένο θέμα, κάντε την με ελαφρά τώρα που είναι νωρίς!

Σαίξπηρ διάβασα πρώτη φορά στο σχολείο. Νομίζω στην Α' λυκείου σ' εκείνο το -άστα-να-πάνε-μάθημα της Θεατρολογίας που μας το έκανε η καθηγήτρια που δίδασκε Αρχές Φιλοσοφίας στην Β'. Βαρετότατη η γυναίκα. Από εκείνες που κοιμόσουν άνετα στο μάθημα κι εκείνη δεν καταλάβαινε τον λόγο. Anyway, είχαμε ένα απόσπασμα από το Ρωμαίος κι Ιουλιέτα. Ενθουσιασμό η δικιά σου! Το ίδιο καλοκαίρι το αγόρασα μαζί με τον Άμλετ, το Όνειρο θερινής νυχτός και το Οθέλος σε μετάφραση του Β. Ρώτα. Εκείνο το καλοκαίρι ερωτεύτηκα πραγματικά για πρώτη φορά ένα κείμενο θεατρικό. Κατά καιρούς όταν έβρισκα ταινία βασισμένη σ' έργο του Σαίξπηρ την έβλεπα τουλάχιστον 3 φορές. Έχω δει το  Ρωμαίος κι Ιουλιέτα του 97, το Έμπορος της Βενετίας με τον Πατσίνο, τον Άμλετ και τον Οθέλο ενώ επίσης έχω δει ταινίες σχετικά με τον Σαίξπηρ, όπως ο Ερωτευμένος Σαίξπηρ. Για να καταλάβετε, έχω ξεχωριστό φάκελο στον σκληρό μου δίσκο μόνο με ταινίες βασισμένες στα έργα του, συμπεριλαμβανομένου κι έναν φάκελο στον οποίο βρίσκονται μεταφορές των έργων του, του BBC. Πριν 3-4 χρόνια ανακάλυψα σε συνοικιακό βιβλιοπωλείο τ' άπαντά του - στ αγγλικά- όλα συγκεντρωμένα σε μία έκδοση. Το βούτηξα. Δεν το κλεψα, μου το πήρε ο πατέρας μου. Και πριν 2 χρόνια μου κάναν δώρο τη βιογραφία του. Για να καταλάβετε πόσο άρρωστη είμαι με το συγκεκριμένο θέμα, ενώ άλλοι έχουν φόντο στο κινητό τους, τον γκόμενο/ τον σκύλο/ την γαμάτη παραλία που πήγαν φέτος, εγώ έχω τον Σαίξπηρ. Και κανένας δεν καταλαβαίνει ποιος είναι, μόνο παρατηρούν το σκουλαρίκι του... Πόσο θέλω να τους παίξω ένα μπατσίδι εκείνη την ώρα δεν λέγεται. Βλασφημία! Blasphemy, πώς το λένε; 

Προσωπικά, θεωρώ, πως αν δεν είχαν σωθεί τα έργα του, κανείς δε θα θυμόταν την Αγγλία. Ίσως μόνο και μόνο για την αποικιοκρατία της. Ο Σαίξπηρ είναι εκείνος που την ανυψώνει κατ' εμέ. Ο άνθρωπος ήταν ιδιοφυΐα. Τρελές ατάκες σου λέω. Χέσε το θέατρο αν δε σ' αρέσει. Εδώ μιλάμε, για ατάκα στην ατάκα. Κυριολεκτικά και μεταφορικά. Και τώρα που είπα θέατρο, θυμήθηκα εκείνη την εξευτελιστική μεταφορά του Οθέλου απ' τους Κιμούλη- Μαρκουλάκη. Αίσχος! Εννοείται πως μόλις μάθω ότι παίζεται θεατρικό του τρέχω σαν την τρελή. Να δω πότε θα πετύχω Ρωμαίο κι Ιουλιέτα να βγάλω κι εγώ το άχτι μου. Μέχρι στιγμής μετράω την παραπάνω αηδία, έναν Έμπορο κι έναν Άμλετ. Έτσι για το γαμώτο.
Που λέτε, είδα το Anonymous, τον Ανώνυμο όπως θέτε πείτε το. SPOILER ALERT! Τι μαλακία ήταν αυτή; Τι μαλακία ήταν αυτή; Ας το πάρουμε απ' την αρχή...
Το Νοέμβρη του '11 έκανε πρεμιέρα στους κινηματογράφους η εν λόγω ταινία, με σκηνοθέτη τον Emmerich και σεναριογράφο τον Orloff. Ντόρος. Μεγάλος ντόρος. Κι όπου ακούς πολλά κεράσια, κράτα μικρό καλάθι. Κάτι ξέρει ο λαός και λέει... Η ταινία ξεκινά με έναν ηθοποιό να τρέχει πανικόβλητος στους δρόμους της Νέας Υόρκης και να εισέρχεται σ' ένα θέατρο με την μαρκίζα να γράφει Anonymous. Ο ηθοποιός εμφανίζεται επί σκηνής και ξεκινά να πλέκει ένα εγκώμιο στον Σαίξπηρ το οποίο διακόπτεται άξαφνα απ' την ατάκα Τι θα λέγατε αν σας έλεγα ότι ο Σαίξπηρ δεν έγραψε τίποτα;  Βλασφημία, βλασφημία, βλασφημία! Μεγάλη βλασφημία. Κι ύστερα, βρισκόμαστε στο ελισαβετιανό Λονδίνο του 16ου αιώνα, όπου ένας άντρας κυνηγημένος βρίσκεται σ' ένα θέατρο και κρύβει κάτι φακέλους. Αργότερα ανακαλύπτουμε ότι είναι ο Ben Jonshon, θεατρικός συγγραφέας, τον οποίο ανακρίνουν για τον Σαίξπηρ. Τέλος πάντων, για να μη σας τα πολυλογώ που θα πολυλογήσω, η προοπτική που παρουσιάζεται στο έργο είναι εξωφρενική: ο Σαίξπηρ δεν έγραψε τίποτα απ' όσα έχουν σωθεί, αλλά ο 17ος κόμης της Οξφόρδης. Αυτή η θεωρία, αν και δεν είναι επικρατούσα, από πολλούς είναι αληθής. Ιστορικά, όμως, ανακριβής, όπως κι η ταινία!
Μια τέτοια άποψη έχει επικρατήσει από φανατικούς οξφορδιανούς που πιστεύουν πως ο Σαίξπηρ υπήρξε αγράμματος, όπως κι η υπόλοιπη οικογένειά του. Μαρτυρίες, όμως, αποδεικνύουν το αντίθετο. Επειδή δεν άφησε στη διαθήκη του κανένα έργο του δηλαδή; Άκου εκεί κάτι πράγματα... Θα μου πέσουν τα ωραία μου μαλλιά! Δε θα σας ζαλίσω με ημερομηνίες τις οποίες ούτε κι εδώ δε συγκρατώ γιατί το έψαξα το πράγμα. Αυτό που θα σας πω μόνο είναι, πως παρουσιάζει έναν Σαίξπηρ ως μέθυσο κι αγράμματο ηθοποιό, εκβιαστή που δεν έχει ούτε ιερό κι όσιο και κάνει τα πάντα για να φανεί ως ο θεατρικός συγγραφέας του αιώνα ενώ δεν ήξερε να κάνει βου και α, βα. Μέχρι και στο σημείο να δολοφονήσει τον Μάρλοου, επίσης θεατρικό συγγραφέα, για να μην αποκαλυφθεί το μυστικό πως εκείνος δεν ήταν καν ο συγγραφέας, φτάνει. Και σημειωτέον, ο Μάρλοου ήταν ήδη νεκρός εκείνη τη χρονική περίοδο. Ανακρίβειες στο φουλ. Να μην σχολιάσω, πως παρουσιάζει την βασίλισσα Ελισάβετ να έχει αμέτρητα μπάσταρδα εκ των οποίων 3 ονοματίζονται κι ένα απ' αυτά είναι ο ίδιος ο Κόμης της Οξφόρδης. Δηλαδή, κι αιμομιξία η υπόθεση!
Για τα σκηνικά, τα κουστούμια και τα πανοραμικά του ελισαβετιανού Λονδίνου δεν έχω να πω τίποτα. Κάθε άλλο. Για την ιστορικότητα της υπόθεσης, όμως, η ταινία χωλαίνει. Χωλαίνει άσχημα. Να δεχτώ ότι το όνομα Shakespeare να ήταν ένα ψευδώνυμο: Shake-speare. Άλλωστε έχει σωθεί χειρόγραφο με την παύλα κι αυτό να το δικαιολογεί. Τίποτα άλλο, όμως, δεν δέχομαι. Αδυνατώ να το πιστέψω, πως το λένε ρε αδελφέ; Είναι δυνατόν; Τρίζουν τα κόκαλα του κακομοίρη. Ωιμέ!
Θράσος μεγάλο ο Emmerich & o Orloff. Θράσος μεγάλο. Στην πυρά ρε! Στην πυρά με τις ξενέρωτες! Δε ντράπηκε; Τι να περιμένει κανείς... Άκου ο Σαίξπηρ μια απάτη... Εσύ, είσαι μεγαλύτερη απάτη για να μην πω πράμα άλλο... Ε ρε Σαίξπηρ που του χρειάζεται. Άμα θες, ρε φίλε, να κάνεις μια ταινία στην οποία παρουσιάζονται ιστορικά πρόσωπα, οφείλεις -κατ' εμέ- να ακολουθείς την ιστορία. Δεν περιμένω από κανένα σκηνοθέτη να μου παρουσιάσει ιστορική ταινία. Ταινία είναι όχι ντοκιμαντέρ. Αλλά μη μας γαμάς και στην ανακρίβεια, ρε μπάρμπα. Προσβάλλομαι τα μάλα. Ούτε το μπιφτέκι να μου έφαγαν. Κατάλαβες; Κατάλαβα να λες.
Όπως και να 'χει, αν θέλετε να δείτε μια εποχής, δείτε τη. Αν πάλι θέλετε να πάρετε μια γεύση ιστορικής "πραγματικότητας", μμμμ έτσι κι έτσι. Μην την πάρετε και πολύ στα σοβαρά. Δεν αξίζει. Για μένα είναι μια προσβολή στη μνήμη του μεγαλύτερου θεατρικού συγγραφέα της Αγγλίας και τίποτα παραπάνω.
Άλλωστε, όπως είπε κι ο δάσκαλος, ότι λάμπει δεν είναι χρυσός. Ναι, ο Σαίξπηρ το χε γράψει κι αυτό (βλ. Ο έμπορος της Βενετίας).

Η μαύρη γάτα

Πάντα πίστευα ότι το θέατρο ήταν ένα είδος πολυτελείας. Πώς είναι το χαρτί και το ψωμί πολυτελείας; Άτυχος παραλληλισμός - συνηθισμένο! Anyways, πάντα θεωρούσα ότι το θέατρο είναι για τους λίγους κι η αλήθεια είναι πως -δυστυχώς- δεν έχω δει και πολλές παραστάσεις. Δεν το έψαχνα και πολύ, όταν το αποφάσιζα δεν είχα λεφτά, δε με βόλευαν οι ώρες, δεν έβρισκα παρέα, δε μ' άρεσε η παράσταση που μου πρότειναν. Η αλήθεια είναι πως τις περισσότερες φορές τα εισιτήρια είναι τσιμπημένα, κι αν δεν είσαι φοιτητής ή δεν μπορείς να βγάλεις μειωμένο σου πέφτει λίγο βαρύ... Παραδόξως βέβαια, εν όψει της οικονομικής κρίσης παρατηρήθηκε- έτσι ακούω τουλάχιστον να λένε- αύξηση στο ποσοστό προσέλευσης στα θέατρα. Φαίνεται πως ο κόσμος έχει ανάγκη να γελάσει, να ξεφύγει αλλά και να προβληματιστεί περισσότερο... Και πολύ καλά κάνει! 

Το θέατρο διαφέρει τόσο απ' τον κινηματογράφο όσο κι από την τηλεόραση. Ειδικά απ' την τελευταία, μπορώ να πω με βεβαιότητα πως διαφέρει δραματικά. Γιατί ναι μεν μια σειρά/ταινία στο κουτί μπορεί να σου προκαλέσει συναισθήματα κι αντιστοίχως η μεγάλη οθόνη, αλλά σαν το σανίδι δεν έχει. Δεν ξέρω αν φταίει η απόσταση που έχεις απ' τη σκηνή ή η ψευδαίσθηση ότι μπορείς ανά πάσα στιγμή να πηδήξεις πάνω στη σκηνή  και να συμμετάσχεις κι εσύ. Να παίξεις λίγο θέατρο, βρε αδελφέ! Όπως και να το κάνουμε είναι πιο ζωντανά τα πράγματα στο θέατρο. Όσο γι' αυτό που λένε ότι ο ηθοποιός φαίνεται στο σανίδι, ισχύει κι αυτό γιατί στο θέατρο δεν υπάρχουν μονταρίσματα ούτε ειδικά εφέ, ενώ τα σκηνικά είναι πολλές φορές ελάχιστα. Οπότε τι μένει; Ένας ή παραπάνω υποκριτές που κανένας δεν τους κατηγορεί πως υποκρίνονται. Αν υποκρινόμαστε στην πραγματική ζωή δίχως νόημα αλλά από συμφέρον, στο θέατρο οι κανόνες αντιστρέφονται. 

Τώρα πια με 10 ή 15 ευρώ μπορείς να δεις αρκετά αξιόλογες παραστάσεις. Κι αν τα 10 και τα 15 ευρώ φαίνονται πολλές φορές ακριβά -κι είναι- σκεφτείτε ότι το εισιτήριο στο σινεμά έχει φτάσει να κοστίζει γύρω στα 9 ευρώ για απλή προβολή ενώ για 3D 12-15. Tragic! 

Υπάρχει κι ένα άλλο κεφάλαιο, το οποίο αγνοεί αρκετός κόσμος, εκείνο των δωρεάν προσκλήσεων. Ραδιοφωνικοί και τηλεοπτικοί σταθμοί, περιοδικά/εφημερίδες αλλά κι ιστοσελίδες μοιράζουν ένα μεγάλο ποσοστό δωρεάν προσκλήσεων. Είναι κρίμα να μη το γνωρίζουμε, έτσι; Χαρακτηριστικά, λοιπόν, θα αναφέρω δύο σελίδες στο facebook, αποκλειστικά αφιερωμένες στο θέατρο, στις οποίες σχολιάζονται παραστάσεις και μοιράζονται απλόχερα προσκλήσεις. Δεν έχω συμμετάσχει ποτέ, ούτε ξέρω πως δουλεύει το "σύστημα" , λόγω τόπου διαμονής. Αλλά από φίλη μου ξέρω, πως έχει πάει σε αρκετές φέτος μέσω των συγκεκριμένων σελίδων. Ο λόγος για το ΘΕΑΡΟΜΑΝΙΑ και ΘΕΑΤΡΟΦΙΛΟΣ. Εσείς πόσο συχνά πηγαίνετε στο θέατρο; Πριν απαντήσετε,  επισκεφτείτε τα -δεν έχετε να χάσετε τίποτα! 

Είναι ωραίες κάτι τέτοιες κινήσεις σε τέτοιους καιρούς. Όχι για το τσάμπα είναι πιο γλυκό, όπως λέει κι η λαϊκή ρήση, αλλά γιατί τέτοιες εποχές είναι ωραίο να δίνεις έναυσμα σε ανθρώπους να αγαπήσουν το θέατρο αν δεν το έχουν κάνει ήδη, αλλά και να το τιμήσουν ακόμη περισσότερο. 

Κάποιος, κάποτε, κάπου είπε ότι το σίνεμα είναι το θέατρο σε κονσέρβα. Κι ως γνωστόν απ' τις πολλές κονσέρβες μπορείς να πάθεις και σκορβούτο! Σα να 'χε δίκιο μου φαίνεται... κάτι νιώθω. Μάνα, πορτοκάλια έχουμε; Γιατί αν δεν έχουμε να πάω κανά θέατρο να πάρω την βιταμίνη C, που μου λείπει!

Η μαύρη γάτα

Εδώ και καιρό έχω εγκαταλείψει τη συνήθεια να λιώνω με ταινίες. Βέβαια, με πιάνει κατά καιρούς και του δίνω και καταλαβαίνει. Αν εξαιρέσεις το συνήθειο που έχω να με παίρνει ο ύπνος 10-20 λεπτά προ του τέλους και να βλέπω την συνέχεια το επόμενο πρωί, καλά πάμε! Είπα, λοιπόν, χθες να βάλω να δω μια ταινία. Έφαγα 15 λεπτά να αποφασίσω πια κι άλλα 15 στο κατούρημα ώσπου ο κλήρος έπεσε στον Χίτσκοκ. Είχα φάει σκάλωμα μια περίοδο, του στιλ πώς γίνεται να μην έχεις δει Χίτσκοκ και κατέβαζα αβέρτα. Εντάξει, έχω δει την Ρεβέκκα και την Ψυχώ. Την τελευταία για την ακρίβεια, δεν είχα αφήσει την κολλητή μου να την δει γιατί την κοροΐδευα, όπως και την Καζαμπλάνκα -μεγάλη ιστορία. Το παράβλεψα κι επέλεξα το Dial M for Murder (imdb rate: 8,1/10). Μεταφορά θεατρικού, λέω, πόσο αστείο να ναι κι ας είναι του ΄54. Μη με παρεξηγήσετε, είμαι λάτρης του παλιού σινεμά. Μ' αρέσουν οι ασπρόμαυρες ταινίες κι οι "ποιοτικές" ατάκες του, αλλά καμιά φορά με πιάνουν τα γέλια λόγω εξέλιξης της τεχνολογίας. Δηλαδή, όταν είδατε στον Εφιάλτη στο Δρόμο με τις Λεύκες το αίμα να πετάγεται πράσινο, δεν ξεραθήκατε; Όχι ότι η συγκεκριμένη είναι Η ταινιάρα, αλλά αυτή έχω ως γνώμονα. Τέλος πάντων, είπα να δω το Dial M for Murder και το 'δα. Ιδού το αποτέλεσμα:

Λίγα για την ταινία:

Ένας πρώην αστέρας του τένις, ο Τόνι (Ray Milland) σχεδιάζει τον τέλειο φόνο της γυναίκας του, Μάργκο, (Grace Kelly) όταν συνειδητοποιεί πως τον απατάει με τον παλιό Αμερικάνο συμμαθητή της, Μάρκ,(Robert Cummings) για να την κληρονομήσει. Όπως λέει κι ο R. Cummings, όμως, όταν γράφεις -σ' ένα μυθιστόρημα- το τέλειο έγκλημα δε σημαίνει πως μπορεί αυτό να επιτευχθεί και στην πραγματικότητα γιατί πάντα υπάρχει κάτι που δε μπορείς να προβλέψεις... Την συνέχεια μη σας την πω, να την δείτε! 

Σαν  είδος δε θα την χαρακτήριζα τρόμου. Περισσότερο προς μυστηρίου, μου πάει. Έχει αγωνία. Και το λέω εγώ αυτό, που βαριέμαι ΣΧΕΔΟΝ σε ΌΛΕΣ τις ταινίες! Πατάω την παύση για γρύλου πήδημα, ένα πράμα! Φυσικά και σε αυτή πάτησα την παύση, αλλά είχα αγωνία. Πριν την δω βέβαια, δεν είχα διαβάσει την υπόθεση κάτι που λειτούργησε υπέρ της. Περίμενα να δω την εξέλιξη γιατί αρχικά δεν καταλάβαινα τι ακριβώς παιζόταν. Η αγωνία δεν με εγκατέλειψε μέχρι το τέλος, μιας κι έχει ανατροπή. Δε ξέρω αν σας αρέσουν οι ταινίες με ανατροπές, αυτή σίγουρα έχει μια... τσαχπινιά τρόπον τινά. Μη περιμένετε να δείτε και την ανατροπή του The Life of David Gale αλλά είναι μια ευχάριστη νότα, στο "δράμα" της πρωταγωνίστριας.

Νομίζω θα την ξανά έβλεπα, αλλά όχι σύντομα. Συγκριτικά με την Ψυχώ την προτιμώ. Θα δω κι άλλες του Hitchcock κάποια στιγμή, πάντως - και θα σας ενημερώσω. 

Αν, λοιπόν, έπρεπε να σας πω να δείτε ή όχι την συγκεκριμένη ταινία... η απάντηση θα ήταν ναι.

Έλα να βλέπω να δουλεύουν τα τόρρεντς! 

Η μαύρη γάτα

Ξέρω έχω μιλήσει άπειρες φορές γι αυτές τις ταινίες. Τα κατά καιρούς μαθητούδια μου έχουν βαρεθεί να με ακούν να τις αναφέρω και να με παρακολουθούν να χάνομαι - στιγμιαία- καθώς ταξιδεύω ξανά στον φανταστικό χώρο της 7ης τέχνης και πιο συγκεκριμένα τριών ταινιών. Πρόκειται για τρεις ταινίες που νομίζω έχουν επηρεάσει κατά πολύ τον τρόπο με τον οποίο θα ήθελα να εξελιχθώ παιδαγωγικά ως καθηγήτρια. Ποιες είναι αυτές; 

Ας πάρουμε το πράγμα απ' την αρχή: Dead poets society A.k.a.Ο κύκλος των χαμένων ποιητών. Αν και γυρισμένη το '89, μπορεί να πει κανείς πως αν μη τι άλλο είναι διαχρονικότατη. Ο Robin Williams ενσαρκώνει τον καθηγητή John Keating, έναν καθηγητή που -νομίζω- όλοι ευχόμαστε να είχαμε. Σ' ένα οικοτροφείο αρρένων το 1959, ένας καθηγητής καταφέρνει όχι μόνο οι μαθητές τους να αγαπήσουν την ποίηση αλλά και να μάθουν να ζουν, αδράττοντας τη μέρα! Carpe diem, boys, η ατάκα που συνοδεύει και χαρακτηρίζει συνάμα την ταινία. Εμπνευσμένος ρόλος, ομολογουμένως! Μέσα από ένα σύστημα που το μόνο που επιδιώκει είναι να ακολουθεί το αναλυτικό πρόγραμμα (σας θυμίζει κάτι;!), ο Keating κερδίζει την συμπάθεια και το ενδιαφέρον των μαθητών του με τον "παράδοξο" τρόπο διδασκαλίας του, εμπνέοντας τους. Oh captain, my captain τον φωνάζουν τα παιδιά , συνεπαρμένα απ' την διδασκαλία του ποιήματος του Whitman κι όχι Oh shepard, my shepard γιατί δεν είναι πια πρόβατα, ούτε αυτός ποιμένας. Αν και στο οικοτροφείο θεωρούν πως ένας 17χρονος νεαρός δεν μπορεί να σχηματίσει ελεύθερα τη γνώμη του (ξαναρωτώ, σας θυμίζει κάτι;!), ο Keating αποδεικνύει το αντίθετο κι ένας ένας, οι μαθητές τον "ακολουθουν". 

Καλύτερη σκηνή: όταν τους ζητά να σκίσουν τις σελίδες της εισαγωγής του σχολικού εγχειριδίου, η ανάλυση του ποιήματος απ' το οποίο προκύπτει το γνωστό Carpe diem, boys, οι αλλεπάλληλες μιμήσεις ηρώων του Σαίξπηρ, όταν αναγκάζει τον Ethan Hawke να φτιάξει μόνος του ένα ποίημα και η τελική που ένας- ένας οι μαθητές ανεβαίνουν στα έδρανα τους για να τον αποχαιρετήσουν μιας και τον διώχνουν από το σχολείο. (Ναι, είναι πολλές!)

Αγαπημένη ατάκα: Carpe diem και Damn it, Neil! The name is Nuwanda! 

Μετά τον κύκλο των χαμένων ποιητών- που μόνο χαμένοι δεν είναι- ακολουθεί το Dangerous Minds του '95. Πρόκειται για μια ταινία βασισμένη σε αυτοβιογραφία μίας πρώην πεζοναύτη, η οποίο διορίζεται σ΄ ένα σχολείο γεμάτο Αφροαμερικανούς και Ισπανούς μαθητές. Το παρατσούκλι που της δίνουν απ' το πρώτο μάθημα (Άσπρο ψωμί, μιας κι ήταν καυκάσια) την ωθεί να εμφανιστεί την επομένη με δερμάτινο μπουφάν μαθαίνοντας τους καράτε. Κεντρίζει το ενδιαφέρον τους τόσο , όσο για να το χάσει. Για να τους προσεγγίσει ξανά αφορμάται από το Mr. Tambourine Man του Bob Dylan,

επιβραβεύοντας την κάθε τους προσπάθεια, ενώ παράλληλα τους δωροδοκεί δίνοντας τους ως αρχικό βαθμό Α με την μόνη προσπάθεια να τον διατηρήσουν καθ' όλη τη σχολική χρονιά. Φυσικά, όσα διδάσκει είναι εκτός του αναλυτικού προγράμματος, κάτι που εξοργίζει τις σχολικές αρχές πιέζοντας της να παραμείνει αυστηρά εντός του προγράμματος. Και σε αυτή την ταινία, η καθηγήτρια (Michelle Pfeiffer) συνδέεται στενά με τους μαθητές της αλλά κυρίως με τρεις από αυτούς που την έχουν περισσότερο ανάγκη, αποδεικνύοντας πόσο σημαντικό είναι για τον μαθητή να αναπτυχθεί και να καλλιεργηθεί αυτή η σχέση μεταξύ τους. Στο τέλος της σχολικής χρονιάς αν και αποφασίζει να φύγει απ' το σχολείο, οι μαθητές της καταφέρνουν να την πείσουν να παραμείνει.

Καλύτερη σκηνή: η εμφάνιση της Pfeiffer με δερμάτινο. 

Αγαπημένη ατάκα: Mr. Grandey: This wouldn't happened to have to have been their reward for reading poetry would it? Louanne: In my classroom, poetry is its own reward.

Αξίζει να σημειωθεί και το σάουντρακ της ταινίας, απ' τους Coolio.

Τρίτη και τελευταία, το Χαμόγελο της Μόνα Λίζα a.k.a Mona Lisa's smile. Εδώ έχουμε κάτι αντίστοιχο του Κύκλου των Χαμένων Ποιητών. Βασισμένο κι αυτό σε βιβλίο μας παρουσιάζει ένα οικοτροφείο θηλέων στην δεκαετία του '50 που προετοιμάζει τις "δεσπονίδες" πως να γίνουν γυναίκες του Στέπφορντ κάτω από ένα κολέγιο που θεωρητικά διδάσκει ελεύθερες τέχνες. Η Julia Roberts είναι η καθηγήτρια που αναλαμβάνει να τους διδάξει ιστορία της τέχνης, η οποία όταν συνειδητοποιεί πως γνωρίζουν όλο το εγχειρίδιο πριν καλά-καλά ξεκινήσει η χρονιά, αποφασίζει να τους διδάξει μοντέρνα τέχνη κι όχι μόνο. Αποσκοπεί κυρίως στο να διαφοροποιήσει την επόμενη γενιά, "δημιουργώντας" δυναμικές γυναίκες κι όχι άβουλες γλάστρες δίπλα σε ένα παχύ πορτοφόλι. Η ιστορία επικεντρώνεται τόσο στην θετική επιρροή της καθηγήτριας, όσο και στις ζωές τριών απ' τις μαθήτριες. Φυσικά κι εδώ, η απόφαση της Katherine Ann Watson (Roberts) να βγει εκτός διδακτικού προγράμματος, την βρίσκει αντιμέτωπη με τις σχολικές αρχές με τα ίδια αποτελέσματα όπως και στους χαμένους ποιητές. Ακόμη κι έτσι, όμως, εκείνη κατάφερε να μεταδώσει στις μαθήτριες της εκείνα που το στενό αναλυτικό πρόγραμμα δε θα μπορούσε σε καμία περίπτωση.

Καλύτερη σκηνή: όταν τους βάζει να αναρωτηθούν τι είναι τέχνη.

Αγαπημένη ατάκα: What is art?

Κι εδώ το σάουντρακ από τον Seal.

Μπορεί για κάποιους οι παραπάνω ταινίες να θεωρούνται βαρετές. Για μένα πάλι όχι. Όσες φορές κι αν τις δω δεν βαριέμαι ποτέ. Ίσως επειδή βλέπω στοιχεία που θα ήθελα να έχει ο εαυτός μου στο μέλλον. Ίσως επειδή οι φανταστικοί και μη, αυτοί χαρακτήρες είναι τρόπον τινά το πρότυπό μου. Ίσως επειδή... η τέχνη είναι υποκειμενική. Ή μήπως όχι; 

* William Arthur Ward

Η μαύρη γάτα