Was Shakespeare a fraud?

9:57 μ.μ. 0 Comments A+ a-

Το παραδέχομαι: την βρίσκω να διαβάζω Σαίξπηρ. Και για να είμαι πιο ειλικρινής, την βρίσκω να διαβάζω Σαίξπηρ στ' αγγλικά. Ασχέτως, αν τις περισσότερες φορές μου τρώει περισσότερο χρόνο απ' το να διάβαζα στη μητρική μου γλώσσα γιατί χωρίς λεξικό δεν πας στον πόλεμο, αγαπητοί μου! Μερικοί απ' την άλλη, την βρίσκουν να παρωδούν το όνομα Σαίξπηρ σε Σεξπυρ. Εγώ πάλι, το βρίσκω τραγικό, ρηχό κι εκνευριστικό. Τι να πεις. Όπως την βρίσκει κανείς...

Σας προειδοποιώ, ότι η συγκεκριμένη ανάρτηση θα είναι αρκετά μεγάλη. Αν βαριέστε κι αν δε σας αρέσει το συγκεκριμένο θέμα, κάντε την με ελαφρά τώρα που είναι νωρίς!


Σαίξπηρ διάβασα πρώτη φορά στο σχολείο. Νομίζω στην Α' λυκείου σ' εκείνο το -άστα-να-πάνε-μάθημα της Θεατρολογίας που μας το έκανε η καθηγήτρια που δίδασκε Αρχές Φιλοσοφίας στην Β'. Βαρετότατη η γυναίκα. Από εκείνες που κοιμόσουν άνετα στο μάθημα κι εκείνη δεν καταλάβαινε τον λόγο. Anyway, είχαμε ένα απόσπασμα από το Ρωμαίος κι Ιουλιέτα. Ενθουσιασμό η δικιά σου! Το ίδιο καλοκαίρι το αγόρασα μαζί με τον Άμλετ, το Όνειρο θερινής νυχτός και το Οθέλος σε μετάφραση του Β. Ρώτα. Εκείνο το καλοκαίρι ερωτεύτηκα πραγματικά για πρώτη φορά ένα κείμενο θεατρικό. Κατά καιρούς όταν έβρισκα ταινία βασισμένη σ' έργο του Σαίξπηρ την έβλεπα τουλάχιστον 3 φορές. Έχω δει το  Ρωμαίος κι Ιουλιέτα του 97, το Έμπορος της Βενετίας με τον Πατσίνο, τον Άμλετ και τον Οθέλο ενώ επίσης έχω δει ταινίες σχετικά με τον Σαίξπηρ, όπως ο Ερωτευμένος Σαίξπηρ. Για να καταλάβετε, έχω ξεχωριστό φάκελο στον σκληρό μου δίσκο μόνο με ταινίες βασισμένες στα έργα του, συμπεριλαμβανομένου κι έναν φάκελο στον οποίο βρίσκονται μεταφορές των έργων του, του BBC. Πριν 3-4 χρόνια ανακάλυψα σε συνοικιακό βιβλιοπωλείο τ' άπαντά του - στ αγγλικά- όλα συγκεντρωμένα σε μία έκδοση. Το βούτηξα. Δεν το κλεψα, μου το πήρε ο πατέρας μου. Και πριν 2 χρόνια μου κάναν δώρο τη βιογραφία του. Για να καταλάβετε πόσο άρρωστη είμαι με το συγκεκριμένο θέμα, ενώ άλλοι έχουν φόντο στο κινητό τους, τον γκόμενο/ τον σκύλο/ την γαμάτη παραλία που πήγαν φέτος, εγώ έχω τον Σαίξπηρ. Και κανένας δεν καταλαβαίνει ποιος είναι, μόνο παρατηρούν το σκουλαρίκι του... Πόσο θέλω να τους παίξω ένα μπατσίδι εκείνη την ώρα δεν λέγεται. Βλασφημία! Blasphemy, πώς το λένε; 
Προσωπικά, θεωρώ, πως αν δεν είχαν σωθεί τα έργα του, κανείς δε θα θυμόταν την Αγγλία. Ίσως μόνο και μόνο για την αποικιοκρατία της. Ο Σαίξπηρ είναι εκείνος που την ανυψώνει κατ' εμέ. Ο άνθρωπος ήταν ιδιοφυΐα. Τρελές ατάκες σου λέω. Χέσε το θέατρο αν δε σ' αρέσει. Εδώ μιλάμε, για ατάκα στην ατάκα. Κυριολεκτικά και μεταφορικά. Και τώρα που είπα θέατρο, θυμήθηκα εκείνη την εξευτελιστική μεταφορά του Οθέλου απ' τους Κιμούλη- Μαρκουλάκη. Αίσχος! Εννοείται πως μόλις μάθω ότι παίζεται θεατρικό του τρέχω σαν την τρελή. Να δω πότε θα πετύχω Ρωμαίο κι Ιουλιέτα να βγάλω κι εγώ το άχτι μου. Μέχρι στιγμής μετράω την παραπάνω αηδία, έναν Έμπορο κι έναν Άμλετ. Έτσι για το γαμώτο.
Που λέτε, είδα το Anonymous, τον Ανώνυμο όπως θέτε πείτε το. SPOILER ALERT! Τι μαλακία ήταν αυτή; Τι μαλακία ήταν αυτή; Ας το πάρουμε απ' την αρχή...
Το Νοέμβρη του '11 έκανε πρεμιέρα στους κινηματογράφους η εν λόγω ταινία, με σκηνοθέτη τον Emmerich και σεναριογράφο τον Orloff. Ντόρος. Μεγάλος ντόρος. Κι όπου ακούς πολλά κεράσια, κράτα μικρό καλάθι. Κάτι ξέρει ο λαός και λέει... Η ταινία ξεκινά με έναν ηθοποιό να τρέχει πανικόβλητος στους δρόμους της Νέας Υόρκης και να εισέρχεται σ' ένα θέατρο με την μαρκίζα να γράφει Anonymous. Ο ηθοποιός εμφανίζεται επί σκηνής και ξεκινά να πλέκει ένα εγκώμιο στον Σαίξπηρ το οποίο διακόπτεται άξαφνα απ' την ατάκα Τι θα λέγατε αν σας έλεγα ότι ο Σαίξπηρ δεν έγραψε τίποτα;  Βλασφημία, βλασφημία, βλασφημία! Μεγάλη βλασφημία. Κι ύστερα, βρισκόμαστε στο ελισαβετιανό Λονδίνο του 16ου αιώνα, όπου ένας άντρας κυνηγημένος βρίσκεται σ' ένα θέατρο και κρύβει κάτι φακέλους. Αργότερα ανακαλύπτουμε ότι είναι ο Ben Jonshon, θεατρικός συγγραφέας, τον οποίο ανακρίνουν για τον Σαίξπηρ. Τέλος πάντων, για να μη σας τα πολυλογώ που θα πολυλογήσω, η προοπτική που παρουσιάζεται στο έργο είναι εξωφρενική: ο Σαίξπηρ δεν έγραψε τίποτα απ' όσα έχουν σωθεί, αλλά ο 17ος κόμης της Οξφόρδης. Αυτή η θεωρία, αν και δεν είναι επικρατούσα, από πολλούς είναι αληθής. Ιστορικά, όμως, ανακριβής, όπως κι η ταινία!
Μια τέτοια άποψη έχει επικρατήσει από φανατικούς οξφορδιανούς που πιστεύουν πως ο Σαίξπηρ υπήρξε αγράμματος, όπως κι η υπόλοιπη οικογένειά του. Μαρτυρίες, όμως, αποδεικνύουν το αντίθετο. Επειδή δεν άφησε στη διαθήκη του κανένα έργο του δηλαδή; Άκου εκεί κάτι πράγματα... Θα μου πέσουν τα ωραία μου μαλλιά! Δε θα σας ζαλίσω με ημερομηνίες τις οποίες ούτε κι εδώ δε συγκρατώ γιατί το έψαξα το πράγμα. Αυτό που θα σας πω μόνο είναι, πως παρουσιάζει έναν Σαίξπηρ ως μέθυσο κι αγράμματο ηθοποιό, εκβιαστή που δεν έχει ούτε ιερό κι όσιο και κάνει τα πάντα για να φανεί ως ο θεατρικός συγγραφέας του αιώνα ενώ δεν ήξερε να κάνει βου και α, βα. Μέχρι και στο σημείο να δολοφονήσει τον Μάρλοου, επίσης θεατρικό συγγραφέα, για να μην αποκαλυφθεί το μυστικό πως εκείνος δεν ήταν καν ο συγγραφέας, φτάνει. Και σημειωτέον, ο Μάρλοου ήταν ήδη νεκρός εκείνη τη χρονική περίοδο. Ανακρίβειες στο φουλ. Να μην σχολιάσω, πως παρουσιάζει την βασίλισσα Ελισάβετ να έχει αμέτρητα μπάσταρδα εκ των οποίων 3 ονοματίζονται κι ένα απ' αυτά είναι ο ίδιος ο Κόμης της Οξφόρδης. Δηλαδή, κι αιμομιξία η υπόθεση!
Για τα σκηνικά, τα κουστούμια και τα πανοραμικά του ελισαβετιανού Λονδίνου δεν έχω να πω τίποτα. Κάθε άλλο. Για την ιστορικότητα της υπόθεσης, όμως, η ταινία χωλαίνει. Χωλαίνει άσχημα. Να δεχτώ ότι το όνομα Shakespeare να ήταν ένα ψευδώνυμο: Shake-speare. Άλλωστε έχει σωθεί χειρόγραφο με την παύλα κι αυτό να το δικαιολογεί. Τίποτα άλλο, όμως, δεν δέχομαι. Αδυνατώ να το πιστέψω, πως το λένε ρε αδελφέ; Είναι δυνατόν; Τρίζουν τα κόκαλα του κακομοίρη. Ωιμέ!
Θράσος μεγάλο ο Emmerich & o Orloff. Θράσος μεγάλο. Στην πυρά ρε! Στην πυρά με τις ξενέρωτες! Δε ντράπηκε; Τι να περιμένει κανείς... Άκου ο Σαίξπηρ μια απάτη... Εσύ, είσαι μεγαλύτερη απάτη για να μην πω πράμα άλλο... Ε ρε Σαίξπηρ που του χρειάζεται. Άμα θες, ρε φίλε, να κάνεις μια ταινία στην οποία παρουσιάζονται ιστορικά πρόσωπα, οφείλεις -κατ' εμέ- να ακολουθείς την ιστορία. Δεν περιμένω από κανένα σκηνοθέτη να μου παρουσιάσει ιστορική ταινία. Ταινία είναι όχι ντοκιμαντέρ. Αλλά μη μας γαμάς και στην ανακρίβεια, ρε μπάρμπα. Προσβάλλομαι τα μάλα. Ούτε το μπιφτέκι να μου έφαγαν. Κατάλαβες; Κατάλαβα να λες.
Όπως και να 'χει, αν θέλετε να δείτε μια εποχής, δείτε τη. Αν πάλι θέλετε να πάρετε μια γεύση ιστορικής "πραγματικότητας", μμμμ έτσι κι έτσι. Μην την πάρετε και πολύ στα σοβαρά. Δεν αξίζει. Για μένα είναι μια προσβολή στη μνήμη του μεγαλύτερου θεατρικού συγγραφέα της Αγγλίας και τίποτα παραπάνω.
Άλλωστε, όπως είπε κι ο δάσκαλος, ότι λάμπει δεν είναι χρυσός. Ναι, ο Σαίξπηρ το χε γράψει κι αυτό (βλ. Ο έμπορος της Βενετίας).

Η μαύρη γάτα