"Το ταλέντο δεν είναι σπάνιο. Αυτοί που το εκμεταλλεύονται είναι σπάνιοι."
Εδώ και μέρες, έχω δει ένα βίντεο στο οποίο με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο προτείνεται ένα δημιουργικό εκπαιδευτικό σύστημα. Ένα βίντεο γεμάτο έμπνευση. Ένα βίντεο που εν όψει των πανελλήνιων εξετάσεων που διεξάγονται αυτές τις μέρες μοιάζει πιο επίκαιρο από ποτέ.
Το σημείο του βίντεο που μου κίνησε την περιέργεια και που μ' έχει προβληματίσει ιδιαίτερα τις τελευταίες μέρες ήταν εκεί, που ο Κεν Ρόμπινσον έλεγε την ιστορία ενός οκτάχρονου κοριτσιού που το σχολείο θεωρούσε πως έχει μαθησιακές δυσκολίες και πιο συγκεκριμένα διάσπαση προσοχής και υπερκινητικότητα. Έτσι, η μητέρα της την πήγε σε κάποιον ειδικό για να την εξετάσει, ο οποίος προς το τέλος της εξέτασης είπε στο παιδί πως πρέπει να μιλήσει ιδιαιτέρως με τη μητέρα του και βγήκαν από το γραφείο, αφήνοντας το κορίτσι μόνο του. Πριν φύγει, ο γιατρός άφησε το ράδιο να παίζει. Τούτη η κίνησή του ήταν που οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η μικρή δεν έχει μαθησιακή δυσκολία, αλλά κρύβει μία χορεύτρια μέσα της. Το κορίτσι είχε αρχίσει να χορεύει τη στιγμή που οι δύο ενήλικες βρέθηκαν εκτός του δωματίου....
Όπως παρατήρησε κι ο Σερ Ρόμπινσον, όλα τα παιδιά έχουν κάποιο ταλέντο μέσα τους. Ανέκαθεν ήμουν υπέρμαχος της εν λόγω παρατήρησης. Όλοι μας έχουμε κάποιο ταλέντο, μια ιδιαιτερότητα που μας κάνει ξεχωριστούς και που αν την εξελίξουμε ορθά θα την δούμε να αναπτύσσεται με σταδιακά μωρουδιακά βήματα, baby steps αγγλιστί κι η πορεία της θα μας εκπλήξει.
Το μεγαλύτερο ποσοστό των παιδιών δεν έχει αυτοπεποίθηση. Δεν πιστεύει ότι μπορεί να τα καταφέρει, ότι έχει τη δύναμη να ξεπεράσει τα όποια εμπόδια που του παρουσιάζονται. Δεν πιστεύει ότι κρύβει μέσα του δημιουργικότητα. Γιατί η δημιουργικότητα είναι συνυφασμένη με την ύπαρξη ταλέντου. Κι επειδή συχνά η δημιουργικότητα υπονομεύεται, καταπιέζονται και τα ταλέντα. Τι θεωρείται, όμως, ταλέντο;
Ό, τι σου εγείρει και σου καλλιεργεί την αίσθηση της δημιουργικότητας κατ' εμέ, είναι ταλέντο. Ταλέντο έχει ένας χειροτέχνης , ταλέντο έχει ένας αθλητής, ταλέντο έχει κάποιος που ασχολείται με τις τέχνες. Πολλές φορές βλέπουμε τα ταλέντα μας και δεν μας ικανοποιούν. Δεν μας γεμίζουν. Ή έχουμε συνδέσει το ταλέντο με την Τέχνη, μία έννοια η οποία μας τρομάζει κι η οποία έχει ταυτιστεί με πράγματα που δεν μπορούμε να κατανοήσουμε εύκολα. Τα περισσότερα παιδιά θεωρούν πως δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο ταλέντο. Κι όμως, έχουν.
Υπάρχουν κι οι περιπτώσεις που το ταλέντο θα περιορίζεται είτε ως χόμπι είτε θα υπονομεύεται η ύπαρξή του γιατί δεν είναι αποδεκτή στην κοινωνία. Βλέποντας μία ζωγραφιά μιας μαθήτριας μίας φίλης, της είπα πως το κορίτσι είναι για την καλών τεχνών. Το ταλέντο της ήταν εμφανές, όπως κι η κλίση της. Η απάντηση της φίλης, ήταν πως δεν την "χαραμίζει για την καλών τεχνών". Ακόμη και σήμερα ο καλλιτέχνης ισοδυναμεί με τον επαίτη, με τον υποβαθμισμένο κοινωνικά, με εκείνον που δε θες το παιδί σου να γίνει σαν κι αυτόν; Κι η ερώτηση που ακολουθεί είναι αναμενόμενη: ΓΙΑΤΙ;!
Το ταλέντο που κρύβει ο καθένας από εμάς μέσα μας, περιμένει το άλλο του μισό για το ανακαλύψει. Δειλά- δειλά εμφανίζεται πολλές φορές από μόνο του, μα καρτερεί να το παρατηρήσει κάποιος και κατά συνέπεια να το ταΐσει. Δίχως τροφή τα ταλέντα μας εξασθενούν, πάσχουν από νευρικές ανορεξίες, ατροφούν και υποβαθμίζονται από τους κατόχους τους. Ευελπιστώ, όμως, πως ποτέ δε χάνονται μιας και ευελπιστώ για δεύτερη φορά πως είναι το ρούχο του εγώ μας.
Προτού χαθώ στο τέλος της ανάρτησης, θα αναφερθώ στο δικό μου ταλέντο. Όχι για λόγους επιδειξιομανίας, ματαιοδοξίας και καβαλημένου καλαμίου το οποίο παρκάρεται ευκόλως, αν δεν κατέχεις το άθλημα του παρκαρίσματος. (Σοβαρά τώρα: γιατί είναι τόσο δύσκολο να παρκάρεις;!). Αλλά, γιατί είναι ένας τρόπος να πω τη δική μου ιστορία.
Το ταλέντο μου είναι ο λόγος. Ο γραπτός λόγος. Γράφω καλά, γράφω ωραία. Το ξέρω. Στην τρίτη δημοτικού, έγραψα σκέφτομαι και γράφω τρεις σελίδες με κούτσικα γραμματάκια για το αγαπημένο μου ζώο, το κουνέλι. Δεν ενθυμούμαι τι είχα γράψει, μόνο πως η δασκάλα μου πήρε τηλέφωνο τη μητέρα μου συνεπαρμένη. Εκείνη η στιγμή είναι το σημείο αναφοράς μου. Ένα παιδικό σκέφτομαι και γράφω είναι το σημείο αναφοράς μου στο εσωτερικό system restore μου όταν πιστεύω πως δεν έχω φαντασία. Αν και αδυνατώ να πιστέψω πως υπάρχουν άτομα που δεν έχουν φαντασία, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα. Πάντα ήξερα, λοιπόν, πως έγραφα ωραία. Έγραφα τις πιο δημιουργικές εκθέσεις κι οι δασκάλες μου με λάτρευαν. Διάβαζα βιβλία μανιωδώς και χανόμουν σε ό, τι είχε να κάνει με το λόγο. Ποτέ, όμως, δεν είχα δοκιμάσει να γράψω κάτι εκτός των σχολικών ορίων, ώσπου την τελευταία χρονιά του λυκείου, της εκπαιδευτικής βαθμίδας της παπαγαλίας η ψυχοφθόρα και αρνητικά φορτισμένη χρονιά με οδήγησε στο γράψιμο. Βρήκα λύτρωση. Τούτη η λύτρωσή, βέβαια, είχε και το απότελεσμα όποτε δεν ένιωθα καλά να πλάθω ήρωες κι ηρωίδες, να τους τοποθετώ σε περιβάλλοντα που εγώ επέλεγα και να καθόριζα τις πορείες τους. Εκείνες οι γραμμές με λύτρωναν και κλεινόμουν στον εαυτό μου. Εγώ, το χαρτί και το μελάνι: μια ταινία με πολλή εσωστρέφεια.
Αν και δεν πίστευα εξ αρχής πως αυτά που έγραφα ήταν έστω καλά, ένα απόγευμα βρέθηκα να ψάχνω για δημιουργική γραφή και σχολές. Έτσι, πέτυχα ένα σεμινάριο σε εργαστήρι δημιουργικής γραφής στα Εξάρχεια. Ετήσιο. Γράφτηκα για να ανακαλύψω ένα καινούργιο σημείο αναφοράς. Ήταν η πιο παραγωγική και δημιουργική χρονιά μου. Ίσως το χαρτί που μου έδωσαν μετά το πέρας του σεμιναρίου να είναι κι εκείνο που έχει περισσότερη αξία για εμένα, απ' όλα τα πιστοποιητικά που έχω έως τώρα.
Έχω ένα ταλέντο, όπως είπα. Το βλέπω, το βλέπουν κι άλλοι. Κι όμως, το έχω αφήσει. Με λύπη μου το παραδέχομαι πως το έχω στην άκρη και το αφήνω να με παρακαλάει για στάλες δακρύων και σπόρους τροφής. Είμαι 25 και δεν έχω καταφέρει να ολοκληρώσω καμία ιδέα μου, γιατί βαριέμαι. Αν ψάξω τ' αρχεία του υπολογιστή μου θα βρω τόσες ιδέες ανολοκλήρωτες, σχεδόν όσες και οι ολοκληρωμένες προσπάθειες μου. Με πληγώνει και μ' ενοχλεί που παραδέχομαι πως βλέπω το ταλέντο μου να σβήνει γιατί δεν το ικανοποιώ, όπως του αρμόζει. Γι αυτό και προαναφέρθηκα στην ελπίδα πως δε θα χαθεί. Δε θα το αφήσω να χαθεί...
Όλοι έχουμε κάποιο ταλέντο. Το δικό σας ποιο είναι;
Η μαύρη γάτα
3 σχόλια
Write σχόλιαΝα ξεκινήσω λέγοντας το αυτονόητο. Στη σύγχρονη εποχή και ειδικά στη χώρα μας, είναι γνωστό τοις πάσι πως μπαίνουμε όλοι στο ίδιο καζάνι. Και ο γλύπτης-δάσκαλος, που έχει μπροστά του τον πηλό-μαθητή, μπορεί όντως να θέλει να πλάσει κάτι πρωτότυπο και μοναδικό, όμως, έτσι όπως έχουν πλέον τα πράγματα, το εκπαιδευτικό μας σύστημα τον προμηθεύει μόνο με ένα καλούπι. Δε θα επεκταθώ περαιτέρω, δε βρίσκω το νόημα... Όλοι ξέρουμε τα χάλια μας. Να πω μόνο κάτι που μου έχει μείνει από την εποχή του Λυκείου και των Πανελλαδικών εξετάσεων (btw καλή τύχη σε όλα τα παιδιά που δίνουν αυτές τις μέρες - και μην αγχώνεστε αν δεν πάτε καλά, κανείς δε χάνεται!).
ReplyΉμουν από τους άτυχους που έδωσαν Πανελλήνιες και στη Β΄ και στη Γ΄ Λυκείου - ποτέ δεν κατάλαβα τη χρησιμότητα αλλά anyway. Στη Β΄ Λυκείου πάτωσα στην έκθεση. Βασικά σε όλες τις εκθέσεις μέχρι τότε πάτωνα - και σε ό,τι είχε να κάνει με ερωτήσεις κρίσεως... Και η μόνιμη απάντηση: "Γράφεις καλά, παρουσιάζεις σωστά επιχειρήματα, αλλά δε θέλουμε να διαβάσουμε αυτό που πιστεύεις." Η απόλυτη ισοπέδωση της προσωπικότητας. Έτσι κι εγώ πήρα το μήνυμα και στη Γ΄ Λυκείου πήρα 19,5 έκθεση και 20 κείμενα (Δαρείος είχε πέσει)! Αμ πώς! "Μα πώς τα κατάφερες, βρε παιδί μου;" "Είναι απλό· δε γράφεις αυτό που πιστεύεις, αλλά αυτό που θέλουν να διαβάσουν." Δεν ενδιαφέρεται κανείς να του ξεδιπλώσεις το συλλογισμό σου όσο σωστός κι αν είναι - επίσης πιστεύω πως σ' αυτά τα περί λογοτεχνίας δεν υπάρχει σωστό και λάθος, αλλά έτσι μας μάθανε... Από τη στιγμή που το συνειδητοποιείς αυτό, που αποδέχεσαι πως έτσι έχουν τα πράγματα και αλλιώς δεν πρόκειται να πας μπροστά, έχουν τελειώσει όλα. Αφού το "μέλλον" των μαθητών και η επιτυχία ή η αποτυχία τους "κρίνεται" βάσει αυτού του κριτηρίου, καταλαβαίνουμε όλοι πού πάμε... Αν σε βάζουν σε αυτό το τριπάκι, έχεις χαθεί από χέρι... Σκοπός τους είναι να βγούμε όλοι ίδιοι θυσιάζοντας στην πορεία κάθε ίχνος προσωπικού ταλέντου, όπως λέει κι η Μαύρη Γάτα, ή έστω δεξιοτεχνίας, όπως θα έλεγα εγώ. Κοινώς, καταπάτηση οποιασδήποτε κλίσης στο βωμό της υποτιθέμενης επιτυχίας. Και ξανά μανά: ΓΙΑΤΙ;
Από την άλλη, τι θεωρείται επιτυχία και τι ταλέντο ποτέ δεν το κατάλαβα! Και ποιος το ορίζει; Και γιατί να κρίνεται η ζωή μου από ΜΙΑ στιγμή εξετάσεων που είναι κοινές για όλους αδιαφορώντας για τις όποιες ιδιαιτερότητες μπορεί να έχει κάθε μεμονωμένο παιδί-έφηβος; Και αν το τραβήξουμε και λίγο παραπέρα, πες ότι έχεις βρει το ταλέντο σου, μήπως το να πιεστείς ώστε να το καλλιεργήσεις φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα; Για παράδειγμα, στο Γυμνάσιο κάτι με είχε πιάσει και ζωγράφιζα. Και ζωγράφιζα αρκετά καλά, κατά τα λεγόμενα τρίτων. Και αμέσως οι γονείς μου να μου πάρουν καβαλέτα, μπογιές, ακουαρέλες, πινέλα και δε συμμαζεύεται. Με θυμάμαι να στέκομαι μπροστά στον άδειο καμβά και να μην μπορώ να λεκιάσω αυτό το απόλυτο λευκό. Το καβαλέτο πήγε στην αποθήκη κι από τότε δεν έχω ξαναπιάσει πινέλο στη ζωή μου. Ίσως είναι λίγο ακραίο το παράδειγμά μου και φυσικά είμαι υπέρ του να καλλιεργείς την όποια κλίση ενδέχεται να έχεις, απλώς θέλω να πω πως όλα θα γίνουν στην ώρα τους.
Απαντώντας λοιπόν στην αγαπημένη Μαυρόγατα, έχω να δηλώσω ότι: Μαγκιά σου και εξαιρετική κωλοφαρδία σου (!) που έχεις βρει σε τι είσαι καλή και τι σε λυτρώνει. Άπαξ και το 'χεις, δεν το χάνεις. Σαφώς και πρέπει να το ασκείς, αλλά, όταν είναι να ξεχειλίσει η έμπνευση, η ώθηση ή όπως-αλλιώς-θες-πες-το για να γίνει το μεγάλο μπαμ, θα γίνει. Γι' αυτό μην τρελαίνεσαι. Μην το αφήσεις φυσικά! Μικρές δόσεις σε τακτά χρονικά διαστήματα. Θεωρώ πως αυτό είναι το μυστικό. Άλλωστε γι' αυτό το λένε και ταλέντο. Γιατί το 'χεις απ' τη φύση σου, αλλιώς θα το λέγανε "κόπο".
ReplyΣίγουρα καθένας μας έχει κάποια δεξιοτεχνία μοναδική, αλλά πρέπει να υπάρχουν και οι κατάλληλες προϋποθέσεις και οι αντίστοιχοι παράγοντες ώστε να καλλιεργηθεί και με τον καιρό να ανθίσει. Δυστυχώς στην Ελλάδα μαθαίνουμε σε μικρή ηλικία πως τα ταλέντα μας πρέπει να τα παραχώνουμε στα συρτάρια κι έτσι καταλήγουμε να τα ξεχνάμε ή να τα αναπολούμε με πικρία που σταθήκαμε τόσο δειλοί και τα αφήσαμε να τα φάει ο σκόρος. Γι' αυτό συνέχισε να γράφεις, όσο γράφεις κι όποτε θες να γράφεις. Και θα 'ρθει κι η στιγμή που θα ολοκληρωθούν όλες σου οι ιδέες. Στανταράκι!
Όσο για μένα, σαφώς είμαι πολυτάλαντη (!) - ή τουλάχιστον έτσι μου λένε από μικρή, αν και εγώ προσωπικά δε διέκρινα ποτέ κάποια ιδιαίτερη κλίση μου σε κάτι. Το θέμα είναι πως βαριέμαι πολύ εύκολα. Κι έτσι μπορεί για ένα διάστημα της ζωής μου να επιδίδομαι σε ένα πράγμα (βλ. ζωγραφική) και ύστερα να μην ασχολούμαι ποτέ ξανά μ' αυτό. Αλλά ταλέντο με την έννοια της τέχνης δε νομίζω πως έχω. Δεξιοτεχνίες ή ευκολία σε κάποια πράγματα σε σχέση με άλλους ναι, έχω - όπως όλοι μας άλλωστε. Έχω απίστευτα καλή μνήμη (όταν δεν πίνω!!! LOL) σε θέματα ανάγνωσης. Διαβάζω και αφομοιώνω κείμενα πολύ γρήγορα και αν έχω διαβάσει κάτι κάπου και τύχει να το δω και κάπου αλλού σίγουρα θα το θυμηθώ - μέχρι και σελίδα μπορώ να σου πω! Μπορώ να φτιάξω παζλ άνω των 2000 κομματιών μέσα σε ένα-δυο απογεύματα ή να λύσω σπαζοκεφαλιές σε χρόνο μικρότερο από ό,τι χρειάζονται άλλοι, αλλά το λες ταλέντο αυτό; Πολλές φορές μου έχουν πει πως έχω πολύ υψηλή αντίληψη, αλλά δεν το πιστεύω. Απλώς έχω κάποιες μίνι προσωπικές τεχνικές ώστε να ταξινομώ τις διάφορες πληροφορίες στο μυαλό μου για να μη χάνομαι. Και προφανώς με τα χρόνια βρίσκω κι άλλες τέτοιες τεχνικές και τελειοποιώ τις παλιότερες. Εξάσκηση είναι, όχι ταλέντο. Όπως προείπα, ποτέ δεν κατάφερα να καταλάβω τη διαφορά.
Το θέμα είναι πως καθένας μας είναι μοναδικός, αλλά, θέλεις τα χρόνια, θέλεις το εκπαιδευτικό μας σύστημα, μας κάνουν και το ξεχνάμε. Παροτρύνω κάθε σκεπτόμενο νέο, αν έχει -που σίγουρα θα έχει- απογοητευτεί από τα δεδομένα της εποχής και της χώρας μας, ειδικά τώρα που πέσαμε πάνω στην κρίση (έχω βαρεθεί να ακούω: "Δε φταίτε εσείς, παιδάκι μου, πέσατε πάνω στην κρίση! Εμείς με τα μισά πτυχία σας και είχαμε χίλιες δουλειές!), να μην το βάζει κάτω. Πήγαινε με τα νερά τους μέχρι να βγάλεις το Λύκειο, άντε και το ΑΕΙ-ΤΕΙ, αλλά μόνο επιφανειακά. Στο παρασκήνιο συνέχισε να αμφιβάλλεις για όλα, να αμφισβητείς τους πάντες, να σκέφτεσαι και να κρίνεις για πάρτη σου και να καλλιεργείς το όποιο ταλέντο σου αν θες, όποτε θες, επειδή το θες. Και δε θα βγεις χαμένος.
ΥΓ. Συγγνώμη που καταχράστηκα το χώρο σας!
Κατά τη γνώμη μου οι πανελλήνιες της β λυκείου ήταν χρήσιμες γιατί έπαιρνες το βάπτισμα του πυρός και την κρυολουσία και ήξερες λίγο πολύ τι θα παιχτεί την επόμενη χρονιά.
Replyεγώ πάντως και την προηγμένη αντίληψη ταλέντο τι θεωρώ.
και αυτό με τα παζλ και τις σπαζοκεφαλιές ταλέντα τα θεωρώ. αλλά το βασικό ταλέντο, νομίζω, είναι η μνήμη. Εγώ με τη μνήμη δεν έχω καθόλου καλή σχέση. ούτε καν επιλεκτική είναι...
το υστερόγραφο δεν το σχολιάζω καν. αμάν κάνω για να δω ένα σχόλιο η ταλεντάρα!