Μέχρι πριν κάποιους μήνες, ήμουν περήφανη που είχα ένα συγκεκριμένο άνθρωπο στη ζωή μου. Η ύπαρξή του η ίδια, μ' έκανε να νιώθω περήφανη για τη δική μου. Ίσως έφταιγε πως είχα συνδυάσει στο νου μου τις δύο αυτές υπάρξεις, θεωρώντας μια χημεία ουσιαστικότερη των αδυναμιών των υπάρξεων και της συνύπαρξής μας. Τώρα, όμως, βλέπω πως υπάρχουν άλλοι άνθρωποι για τους οποίους είμαι περήφανη, άνθρωποι που με κάνουν να αισθάνομαι περήφανη για μένα, ανεξαρτήτως της κοινής μας συνύπαρξης. 

Κι αυτοί οι άνθρωποι αν το καλοσκεφτώ δεν είναι λίγοι. Αντιθέτως, είναι πολλοί. Είναι πολύ ωραίο πράγμα τελικά να έχεις ανθρώπους γύρω σου και να χαίρεσαι που είναι αυτοί που είναι για αυτό που πραγματικά είναι, κι ας είναι στην πλειοψηφία τους ανήλικοι.

Θα ακουστεί παιδικό, μα θα το γράψω, γιατί δεν το λέω.
Είμαι περήφανη που έχω αυτούς τους γονείς κι ας έχουν τα στραβά τους. Άλλωστε, κι εγώ έχω τα δικά μου - και δεν είναι λίγα. Είμαι περήφανη που η μητέρα μου δούλευε όσο ήμουν μικρή και δε με μεγάλωσε εκείνη ουσιαστικά κι ας ο τρόπος της - ακόμη και τώρα- για να μου δείξει πως με αγαπά είναι με την παροχή υλικών αγαθών. Είμαι περήφανη γιατί δεν είναι τεμπέλα και μου έμαθε να εργάζομαι σκληρά κι ας μη μου έλειψε τίποτα. Είμαι περήφανη που μου έπαιρνε βιβλία, ενώ το πιο κοντινό σε βιβλίο που εκείνη ανοίγει είναι τα άρλεκιν και τα βίπερ, που εγώ κοροϊδεύω διαρκώς και μετά μανίας για το χαμηλό ποιοτικό τους επίπεδο. Εκείνη ουσιαστικά μου άνοιξε τον δρόμο για κάτι που κανείς ποτέ στο σπίτι δεν ασχολήθηκε μαζί του. Είμαι περήφανη για εκείνη, που είναι η μητέρα μου.

Κι ο πατέρας μου, περίεργος άνθρωπος, μου δίδαξε την επικοινωνία μέσω της σιωπής και της σιωπηρής αγάπης. Είμαι περήφανη που αν και δε με ξέρει ουσιαστικά, καταλαβαίνει πολύ περισσότερα από όσα ένας πατέρας θα καταλάβαινε αν ασχολιόταν καθημερινά με το παιδί του. Γιατί ο δικός μου, αν και δεν ασχολήθηκε, αισθάνομαι - δίχως να μπορώ να το εξηγήσω- μια αόρατη αλυσίδα σύνδεσής μας και μια θέρμη εσωτερική κάθε φορά που σμίγουμε μετά από μήνες. Είμαι περήφανη που ο πατέρας μου, μου έμαθε πως είναι να αγαπάς και να μην είναι απαραίτητο να το πεις ή να το δείξεις, γιατί απλά το συναίσθημα αυτό υπάρχει μέσα σου. Είμαι περήφανος για εκείνον, που είναι ο πατέρας μου. 

Φέτος είμαι περήφανη για οχτώ παιδιά που αν και εγώ θεωρητικά τους μεταδίδω γνώσεις, τους μαθαίνω πράγματα λαϊκιστί εκείνα μου μαθαίνουν πολλά περισσότερα. 

Είμαι περήφανη που η Σοφία είναι το παιδί που είναι στην ηλικία των 16 χρόνων. Που σκέπτεται και επεξεργάζεται κάθε τι που συμβαίνει γύρω της. Που είναι σε θέση να αναγνωρίσει τον κόπο του άλλου και που μπορεί με ένα της δάκρυ να σε κάνει να δεις την ελπίδα στα μάτια της. Γιατί θες ελπίδα από τα παιδιά. Και η Σοφία, εκτός από τη σοφία των 16 χρόνων, έχει πίστη και ελπίδα μέσα της κι ας μην το ξέρει. Ίσως επειδή οι άλλοι εναποθέτουν πίστες και ελπίδες σε αυτή. Κι όταν συνειδητοποιήσει τι πραγματικά είναι θα τρομάξει. Μα εγώ χαίρομαι από τώρα στην σκέψη αυτής της τρομαγμένης Σοφίας μου, γιατί ξέρω πως τέτοιοι άνθρωποι έρχονται στον κόσμο για να τον αλλάξουν. Είμαι περήφανη που οι συγκυρίες με έφεραν εδώ για να γνωρίσω καλύτερα ένα κοριτσάκι που εξαιτίας της ομορφιάς του μικρή θεωρούσα ότι θα γίνει μοντέλο. Είμαι περήφανη που η Σοφία μου δεν είναι επιφανειακή.

Είμαι περήφανη που η Μαρία είναι ένα τόσο εργατικό κορίτσι και πασχίζει περισσότερο από τ' άλλα παιδιά. Κι ας μην καταλαβαίνει τώρα πόσο σημαντικό είναι. Γιατί η εργατικότητα είναι σπάνιο πράγμα στις μέρες μας και χάνεται μέσα στον στρόβιλο του αβέβαιου αύριο. Κι οι εργατικοί άνθρωποι σπανίζουν τόσο όσο κι οι ηθικοί. Κι η Μαρία μου είναι ένα ηθικό κορίτσι που κοπιάζει και απογοητεύεται και συνεχίζει να κουράζεται και δεν το βάζει κάτω. Είμαι περήφανη που, δίχως να το ξέρει καμία απ' τις δυο μας, βοηθάμε η μία την άλλη - όχι με τον τρόπο που νομίζουμε. Είμαι περήφανη που η Μαρία μου δεν το βάζει κάτω.

Είμαι περήφανη που η Ραφαέλα έχει βάλει στόχους και προσπαθεί γι' αυτούς. Γιατί οι στόχοι θέλουν πυγμή εσωτερική, μεγαλύτερη απ' ότι συνήθως, όταν προσπαθούν να σου επιβάλλουν το δίκαιο της πυγμής. Όταν αδικείσαι μα δεν τα παρατάς, μα συνεχίζεις, τότε είναι που η προσπάθειά σου αποκτά μεγαλύτερη αξία απ' ότι συνήθως. Είμαι περήφανη που την αγγίζουν λέξεις και συζητάει δειλά δειλά, όταν παλιότερα απλά τρέχαν ρυάκια. Είμαι περήφανη που η Ραφαέλα μου βλέπει τον εαυτό της και τα λάθη της κι αρχίζει να τα παραδέχεται - κι ας μην το ξέρει πως το κάνει. 

Είμαι περήφανη που ο Γιωργάκος είναι ένα τόσο καλό παιδί με τόσες πολλές αξίες. Που έχει μια διάχυτη ευγένια και ένα αίσθημα εντροπής που σκλαβώνουν ακόμη και τον πιο δύστροπο άνθρωπο του κόσμου. Γιατί άνθρωποι με ευγένια εκλείπουν σήμερα και τους έχουμε ανάγκη. Είμαι περήφανη που ο Γιωργάκος μου με κάνει να χαμογελάω καθώς θυμάμαι πόσο σημαντικό είναι να είσαι ευγενικός. Για σένα, όχι για τους άλλους. 

Είμαι περήφανη που η Ελένη είναι ένα παιδί με τέτοια νοημοσύνη. Ας μην είχε μόνο επίγνωση αυτού... Γιατί το μυαλό της είναι τόσο ωραίο, τόσο ιδιαίτερο, η ωριμότητά της τέτοια που σε κάνουν να αναρωτιέσαι τι είναι εκείνο που την κρατάει πίσω. Γιατί τα έξυπνα παιδιά δεν προοδεύουν σε αυτήν την κοινωνία κι η Ελένη σε κάνει να φοβάσαι. Φοβάσαι για το αύριο, μα ο φόβος σου εξαϋλώνεται καθώς χαμογελά. Ω, τι ωραίο χαμόγελο που χει εκείνο το κορίτσι! Μα πιο όμορφη είναι μέσα της κι ας μην το βλέπουν όλοι, εγώ το βλέπω. Κι είμαι περήφανη που η Ελένη είναι η Ελένη μου. 

Είμαι περήφανη που η Ιωάννα είναι παιδί. Είναι παιδί ακόμα και μάλιστα ξεροκέφαλο. Μα είναι τόσο ηθικό και τόσο ευαίσθητο που δεν το δείχνει. Γιατί φοβάται να το δείξει. Κι ο φόβος της αυτός την κάνει να παίζει. Αμυντικά. Μα αν και ξεροκέφαλη είναι κι εκείνη εργατική σαν την αδελφή της, τη Μαρία. Κι είμαι περήφανη γιατί κλαίει και δακρύζει κι αυτό σημαίνει πως νιώθει. Άνθρωποι που νιώθουν δεν βρίσκονται εύκολα σήμερα. Είναι πιο εύκολο να προσποιούμαστε ή ακόμη χειρότερα να μη νιώθουμε καν για να έρθει το αύριο και να γίνει χθες πιο γρήγορα. Κι η Ιωάννα μου νιώθει και ξέρω πως αναλογίζεται αυτά που της λέω. Κι είμαι περήφανη που νιώθω πως παίρνει πράγματα από εμένα κι εγώ από εκείνη. Είμαι περήφανη που η Ιωάννα μου σκέφτεται αυτά που της λέω, κι ας νομίζει πως κάνω διακρίσεις. 

Είμαι περήφανη που ο Μανώλης έχει απορίες που δείχνουν πόσο οξυδερκής είναι. Είμαι περήφανη που κρατάει το χασμουρητό του μπροστά μου για να μην με προσβάλλει μα περισσότερο περήφανη με κάνει το χαμόγελο του όταν με βλέπει. Όχι, δεν μπερδεύω την έννοια της χαράς με την εκείνη της περηφάνιας. Την έννοια της εκτίμησης, στην εν λόγω περίπτωση ταυτίζω με την περηφάνια. Κι είμαι περήφανη που ο Μανώλης μου θέλει να μάθει κι ας μην το παραδέχεται.

Και για τον αδελφό του είμαι περήφανη κι ας είναι τεμπέλης. Γιατί κι ο Κωνσταντίνος προσπαθεί περισσότερο από την προηγούμενη χρονιά και η προσπάθειά του θα αποδώσει αρκεί να το πιστέψει. Είμαι περήφανη που το μωρό που έκανα μπάνιο με τη μάνα του έχει εξελιχθεί σε δυο μέτρα άντρα που θέλει περισσότερο σπρώξιμο από ότι υπολογίζει. Είμαι περήφανη για τον Κωνσταντίνο μου που ξέρω πως και οι 3 ώρες που θα ' χει αφιερώσει για να διαβάσει είναι βήμα γι' αυτόν.  

Είμαι περήφανη για το Γιώργο που είναι τόσο ευαίσθητο παιδί. Μπορεί να το 'χει και το όνομα, δεν ξέρω. Στη φυσιογνωμία του βλέπεις γραμμένη τη φράση "Οι άνθρωποι που γελάνε, πονάνε περισσότερο". Μα το χαμόγελό του όταν βλέπει πως η προσπάθεια του αποδίδει είναι εκείνο που σε κάνει περήφανο. Κι είμαι περήφανη που ο Γιώργος μου αγαπάει την αδελφή του, όπως θα ήθελα κι εγώ να με αγαπούν αν είχα μεγαλύτερο αδελφό. 

Τα παιδιά σου μαθαίνουν πολλά περισσότερα απ' όσα ίσως εσύ να τους μαθαίνεις εν αγνοία σου.

Κι ύστερα, είμαι περήφανη που η Βάνα είναι αυτό που είναι. Που πασχίζει να μάθει στα παιδιά 10 πράγματα για να τα βοηθήσει να φύγουν από αυτόν τον τόπο και τα βάζει πάνω απ' όλους κι απ' τον ίδιο της τον εαυτό. Γιατί τα παιδιά είναι τα πιο σημαντικά σε αυτόν τον κόσμο κι η Βάνα την αγαπάει τη δουλειά της. Κι όταν αγαπάς κάτι, το κάνεις καλά. Είμαι περήφανη που γνώρισα έναν άνθρωπο έναν καιρό που πίστευα πως δεν υπάρχει κανείς αξιόλογος εδώ πέρα. Είμαι περήφανη που η Βάνα είναι η φίλη που θα μιλάμε ώρες για τα παιδιά και δε θα βαρεθούμε ποτέ. Που θα σκεφτόμαστε η μία την άλλη κι ας κάνουμε να ειδωθούμε και μήνα. Είμαι περήφανη που η Βάνα είναι ο άνθρωπος που είναι, ένα ανοιχτό βιβλίο που ανοίγει και χαρίζει τις σελίδες του γιατί το θέλει και γιατί μπορεί.

Κι είμαι περήφανη που η Βάσω είναι δίπλα μου. Που είναι ένας άνθρωπος διάχυτος με αλτρουισμό και που δεν μπορεί να αρνηθεί τη φύση της. Που κάνει πράγματα πάνω απ' τις δυνάμεις της κι ας μην το παραδέχεται ή ας μην το βλέπει. Που σπρώχνει τους άλλους και που ναι δίπλα τους στις χαρές και στις λύπες και που σε κάνει να περιμένεις μια Κυριακή περισσότερο από κάθε τι άλλο μέσα στη βδομάδα. Που δεν προσπαθεί να καταστείλλει το είναι σου, μα το αποδέχεται και το αναγνωρίζει. Που δε θέλει να γίνει βάρος στον άλλον από φόβο μήπως τον πιέσει καταλήγοντας να πιέστει εκείνη. Που είναι εκεί, όταν τη χρειάζεσαι. Που είναι ένας άνθρωπος μέσα σε άλλους και ξεχωρίζει. Που λέει "όλα στο τέλος θα πάνε καλά" και σου δίνει ελπίδα κι ας μην τη βλέπεις εσύ εκείνη τη στιγμή. Κι είμαι περήφανη που η Βάσω είναι φίλη μου.

Μέσα από παιδικές περηφάνιες βιώνεις μια περηφάνια ολόπλευρη και καθαρά ρεαλιστική. Εκείνη η αίσθηση της ελπίδας είναι που σε κάνει τα βράδια να κοιμάσαι σ' έναν ειρηνικό ύπνο καθιστώντας σε ετοιμοπόλεμο στον πόλεμο του αύριο. Γιατί, πόλεμο δεν έχουμε μόνο με κατακτητή και με οβίδες να μας απειλούν άνωθεν των κεφαλιών μας. Πόλεμο έχουμε κάθε μέρα. Πόλεμο με το σύστημα, με τους γύρω μας, με το αύριο, με τον εαυτό μας.
Κι αν δεν είναι τούτη η περηφάνια ένα άλλο "νενικήκαμεν", τι είναι; 

Η μαύρη γάτα

Εδώ και μέρες, έχω δει ένα βίντεο στο οποίο με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο προτείνεται ένα δημιουργικό εκπαιδευτικό σύστημα. Ένα βίντεο γεμάτο έμπνευση. Ένα βίντεο που εν όψει των πανελλήνιων εξετάσεων που διεξάγονται αυτές τις μέρες μοιάζει πιο επίκαιρο από ποτέ. 

Το σημείο του βίντεο που μου κίνησε την περιέργεια  και που μ' έχει προβληματίσει ιδιαίτερα τις τελευταίες μέρες ήταν εκεί, που ο Κεν Ρόμπινσον έλεγε την ιστορία ενός οκτάχρονου κοριτσιού που το σχολείο θεωρούσε πως έχει μαθησιακές δυσκολίες και πιο συγκεκριμένα διάσπαση προσοχής και υπερκινητικότητα. Έτσι, η μητέρα της την πήγε σε κάποιον ειδικό για να την εξετάσει, ο οποίος προς το τέλος της εξέτασης είπε στο παιδί πως πρέπει να μιλήσει ιδιαιτέρως με τη μητέρα του και βγήκαν από το γραφείο, αφήνοντας το κορίτσι μόνο του. Πριν φύγει, ο γιατρός άφησε το ράδιο να παίζει. Τούτη η κίνησή του ήταν που οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η μικρή δεν έχει μαθησιακή δυσκολία, αλλά κρύβει μία χορεύτρια μέσα της. Το κορίτσι είχε αρχίσει να χορεύει τη στιγμή που οι δύο ενήλικες βρέθηκαν εκτός του δωματίου....

Όπως παρατήρησε κι ο Σερ Ρόμπινσον, όλα τα παιδιά έχουν κάποιο ταλέντο μέσα τους. Ανέκαθεν ήμουν υπέρμαχος της εν λόγω παρατήρησης. Όλοι μας έχουμε κάποιο ταλέντο, μια ιδιαιτερότητα που μας κάνει ξεχωριστούς και που αν την εξελίξουμε ορθά θα την δούμε να αναπτύσσεται με σταδιακά μωρουδιακά βήματα, baby steps αγγλιστί κι η πορεία της θα μας εκπλήξει. 

Το μεγαλύτερο ποσοστό των παιδιών δεν έχει αυτοπεποίθηση. Δεν πιστεύει ότι μπορεί να τα καταφέρει, ότι έχει τη δύναμη να ξεπεράσει τα όποια εμπόδια που του παρουσιάζονται. Δεν πιστεύει ότι κρύβει μέσα του δημιουργικότητα. Γιατί η δημιουργικότητα είναι συνυφασμένη με την ύπαρξη ταλέντου. Κι επειδή συχνά η δημιουργικότητα υπονομεύεται, καταπιέζονται και τα ταλέντα. Τι θεωρείται, όμως, ταλέντο; 

Ό, τι σου εγείρει και σου καλλιεργεί την αίσθηση της δημιουργικότητας κατ' εμέ, είναι ταλέντο. Ταλέντο έχει ένας χειροτέχνης , ταλέντο έχει ένας αθλητής, ταλέντο έχει κάποιος που ασχολείται με τις τέχνες. Πολλές φορές βλέπουμε τα ταλέντα μας και δεν μας ικανοποιούν. Δεν μας γεμίζουν. Ή έχουμε συνδέσει το ταλέντο με την Τέχνη, μία έννοια η οποία μας τρομάζει κι η οποία έχει ταυτιστεί με πράγματα που δεν μπορούμε να κατανοήσουμε εύκολα. Τα περισσότερα παιδιά θεωρούν πως δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο ταλέντο. Κι όμως, έχουν. 

Υπάρχουν κι οι περιπτώσεις που το ταλέντο θα περιορίζεται είτε ως χόμπι είτε θα υπονομεύεται η ύπαρξή του γιατί δεν είναι αποδεκτή στην κοινωνία. Βλέποντας μία ζωγραφιά μιας μαθήτριας μίας φίλης, της είπα πως το κορίτσι είναι για την καλών τεχνών. Το ταλέντο της ήταν εμφανές, όπως κι η κλίση της. Η απάντηση της φίλης, ήταν πως δεν την "χαραμίζει για την καλών τεχνών". Ακόμη και σήμερα ο καλλιτέχνης ισοδυναμεί με τον επαίτη, με τον υποβαθμισμένο κοινωνικά, με εκείνον που δε θες το παιδί σου να γίνει σαν κι αυτόν; Κι η ερώτηση που ακολουθεί είναι αναμενόμενη: ΓΙΑΤΙ;!

Το ταλέντο που κρύβει ο καθένας από εμάς μέσα μας, περιμένει το άλλο του μισό για το ανακαλύψει.  Δειλά- δειλά εμφανίζεται πολλές φορές από μόνο του, μα καρτερεί να το παρατηρήσει κάποιος και κατά συνέπεια να το ταΐσει. Δίχως τροφή τα ταλέντα μας εξασθενούν, πάσχουν από νευρικές ανορεξίες, ατροφούν και υποβαθμίζονται από τους κατόχους τους. Ευελπιστώ, όμως, πως ποτέ δε χάνονται μιας και ευελπιστώ για δεύτερη φορά πως είναι το ρούχο του εγώ μας. 

Προτού χαθώ στο τέλος της ανάρτησης, θα αναφερθώ στο δικό μου ταλέντο. Όχι για λόγους επιδειξιομανίας, ματαιοδοξίας και καβαλημένου καλαμίου το οποίο παρκάρεται ευκόλως, αν δεν κατέχεις το άθλημα του παρκαρίσματος. (Σοβαρά τώρα: γιατί είναι τόσο δύσκολο να παρκάρεις;!). Αλλά, γιατί είναι ένας τρόπος να πω τη δική μου ιστορία.

Το ταλέντο μου είναι ο λόγος. Ο γραπτός λόγος. Γράφω καλά, γράφω ωραία. Το ξέρω. Στην τρίτη δημοτικού, έγραψα σκέφτομαι και γράφω τρεις σελίδες με κούτσικα γραμματάκια για το αγαπημένο μου ζώο, το κουνέλι. Δεν ενθυμούμαι τι είχα γράψει, μόνο πως η δασκάλα μου πήρε τηλέφωνο τη μητέρα μου συνεπαρμένη. Εκείνη η στιγμή είναι το σημείο αναφοράς μου. Ένα παιδικό σκέφτομαι και γράφω είναι το σημείο αναφοράς μου στο εσωτερικό system restore μου όταν πιστεύω πως δεν έχω φαντασία. Αν και αδυνατώ να πιστέψω πως υπάρχουν άτομα που δεν έχουν φαντασία, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα. Πάντα ήξερα, λοιπόν, πως έγραφα ωραία. Έγραφα τις πιο δημιουργικές εκθέσεις κι οι δασκάλες μου με λάτρευαν. Διάβαζα βιβλία μανιωδώς και χανόμουν σε ό, τι είχε να κάνει με το λόγο. Ποτέ, όμως, δεν είχα δοκιμάσει να γράψω κάτι εκτός των σχολικών ορίων, ώσπου την τελευταία χρονιά του λυκείου, της εκπαιδευτικής βαθμίδας της παπαγαλίας η ψυχοφθόρα και αρνητικά φορτισμένη χρονιά με οδήγησε στο γράψιμο. Βρήκα λύτρωση. Τούτη η λύτρωσή, βέβαια, είχε και το απότελεσμα όποτε δεν ένιωθα καλά να πλάθω ήρωες κι ηρωίδες, να τους τοποθετώ σε περιβάλλοντα που εγώ επέλεγα και να καθόριζα τις πορείες τους. Εκείνες οι γραμμές με λύτρωναν και κλεινόμουν στον εαυτό μου. Εγώ, το χαρτί και το μελάνι: μια ταινία με πολλή εσωστρέφεια. 

Αν και δεν πίστευα εξ αρχής πως αυτά που έγραφα ήταν έστω καλά, ένα απόγευμα βρέθηκα να ψάχνω για δημιουργική γραφή και σχολές. Έτσι, πέτυχα ένα σεμινάριο σε εργαστήρι δημιουργικής γραφής στα Εξάρχεια. Ετήσιο. Γράφτηκα για να ανακαλύψω ένα καινούργιο σημείο αναφοράς. Ήταν η πιο παραγωγική και δημιουργική χρονιά μου. Ίσως το χαρτί που μου έδωσαν μετά το πέρας του σεμιναρίου να είναι κι εκείνο που έχει περισσότερη αξία για εμένα, απ' όλα τα πιστοποιητικά που έχω έως τώρα. 

Έχω ένα ταλέντο, όπως είπα. Το βλέπω, το βλέπουν κι άλλοι. Κι όμως, το έχω αφήσει. Με λύπη μου το παραδέχομαι πως το έχω στην άκρη και το αφήνω να με παρακαλάει για στάλες δακρύων και σπόρους τροφής. Είμαι 25 και δεν έχω καταφέρει να ολοκληρώσω καμία ιδέα μου, γιατί βαριέμαι. Αν ψάξω τ' αρχεία του υπολογιστή μου θα βρω τόσες ιδέες ανολοκλήρωτες, σχεδόν όσες και οι ολοκληρωμένες προσπάθειες μου. Με πληγώνει και μ' ενοχλεί που παραδέχομαι πως βλέπω το ταλέντο μου να σβήνει γιατί δεν το ικανοποιώ, όπως του αρμόζει. Γι αυτό και προαναφέρθηκα στην ελπίδα πως δε θα χαθεί. Δε θα το αφήσω να χαθεί...

Όλοι έχουμε κάποιο ταλέντο. Το δικό σας ποιο είναι;

Η μαύρη γάτα

Κάποιοι το γνωρίζετε, κάποιοι το χετε καταλάβει, κάποιοι το μαθαίνετε τώρα: τελείωσα το ΚΑΘΑΡΟ τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Και ναι, φωνασκώ γράφοντας την λέξη καθαρό γιατί έχουμε γεμίσει φιλολόγους, που μόνο φιλόλογοι δεν είναι. ΦΠΨίτες, Ιστορικούς- Αρχαιολόγους, ΦΚΣίτες κι άλλους, οι οποίοι - να ναι καλά ο ΑΣΕΠ- θεωρούνται φιλόλογοι. Θα ασχοληθώ μόνο με τους ιστορικούς- αρχαιολόγους, γιατί οι άλλοι είναι λίγο απ' όλα, και θα πω ότι εγώ δεν μπορώ να δουλέψω σαν αρχαιολόγος, εσείς γιατί σαν φιλόλογος μπορείτε; Κι αν σας ενοχλεί ότι μπορεί να διδάσκουμε ιστορία, ελεύθερα σας χαρίζουμε το μάθημα κατά γενική ομολογία πιστεύω και δώστε μας πίσω τα αρχαία, τα λατινικά, τη λογοτεχνία και την έκθεσή μας! Τέλος πάντων, μην παρεξηγηθώ με τους παραπάνω χαρακτηρισμούς. Καλά κάνετε και μπαίνετε στις εν λόγω σχολές, καλά κάνετε και βγαίνετε. Να ξέρει ο καθένας τι βγαίνει, όμως....

Υπέπεσε του οπτικού μου πεδίου ένα αρθράκι με τίτλο Γιατί δεν παίζουμε τα παιδιά ... απ' τη Φιλολογία. Στην αρχή μάνισα , που λέμε και στην Κρήτη, μετά το είδα πιο χιουμοριστικά και σκέφτηκα να γράψω κι εγώ την δική μου εκδοχή. Μα εκδοχή που δείχνει πόσο γαμάτοι και παρεξηγημένοι είμαστε, εμείς του Φιλολογικού. Του Φιλολογικού κι όχι του Φελλολογικού, φίλτατε! 

Να σας πληροφορήσω, λοιπόν, πως τα παιδάκια στο Δημοτικό δεν παίζουν με όλα τα παιδάκια. Αντιθέτως, στην πρώτη βαθμίδα του εκπαιδευτικού συστήματος, τα παιδιά είναι πιο σκληρά από ποτέ.  Εκεί πρωτοεμφανίζεται το bullying στο σχολικό περιβάλλον και δημιουργούνται τα πρώτα παιδικά σχολικά τραύματα. Στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο, οι κλίκες συνεχίζονται ακόμη κι αν υπάρχει μια συμπόνια στην ιδιαιτερότητα μερικών παιδιών. Στις σχολές πάλι, κυριαρχεί ένα άλλο κλίμα. Δες συμμαθητή σου απ' το σχολείο μετά από δυο χρόνια στο πανεπιστήμιο και θα καταλάβεις για ποια αλλαγή σου μιλάω! Κι όμως, υπάρχει ένα θεματάκι.... ένας ρατσισμός αν πέρασες σε ΤΕΙ κι όχι σε ΑΕΙ, αν πέρασες στην ίδια σχολή αλλά σε επαρχιακή πόλη κλπ. Θα το πω: Εμείς οι φιλόλογοι είμαστε παρεξηγημένοι, ρε παιδιά! 

Μας κατηγορούν ότι έχουμε μεγάλη ιδέα για τη σχολή μας. Χμμμ... Είναι που δεν έχετε βρει το γκρουπάκι στον προσωποπάπυρον All the cool kids know dead languages, γι αυτό! Δεν έχουμε μεγάλη ιδέα για τη σχολή μας, εσείς δεν έχετε ιδέα τι περάσαμε στη σχολή μας! Ξέρεις τι είναι να χεις μάθει γραφή παπύρου, η οποία σου χρησιμεύει -εκτός από το να αποκρυπτογραφείς παπύρους φυσικά!- στο να επικοινωνείς με την κολλητή σου (Ασημίνα, θυμάσαι; ) εν ώρα διάλεξης; Εμ, δεν ξέρεις! Και μη μου πεις ότι δεν θέλεις να μάθεις γιατί θα ναι ψέεεεεεεμα! Κι όχι, δεν ήταν όνειρο κανενός φιλολόγου ( με μέσο όρο πάμε πάντα- ναι ξέρω και μαθηματικά!) να περάσει Νομική και δη στη συμπρωτεύουσα. Υπάρχουν άτομα, των οποίων η πρώτη τους επιλογή είναι η Φιλολογία. Γιατί φαίνεται τόσο δύσκολο να το πιστέψει κάποιος;! #true_dat

Τώρα για την τάση μας να διορθώνουμε, so fucking what? Ξέρουμε ελληνικά, είναι η μητρική μας γλώσσα και γουστάρουμε να την ομιλούμε ορθά! Στη 1 κι όχι στις 1, είναι το σωστό, ανέκαθεν κι όχι απ΄ανέκαθεν ούτε εξ' απ' ανέκαθεν. Όταν ακούω κάτι τέτοια, μου ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι. Χέστηκα αν ξινίζεις την μούρη σου κάθε φορά που σε διορθώνω. Μάθε να μιλάς σωστά και δεν θα το κάνω ποτέ ξανά! Αμ δε... Σκεφτείτε τον ελληνάρα που δεν μιλάει σωστά ελληνικά. Στην πυρά! Ας μην υπήρχε κάποιος να σου μάθει γραμματική και σύνταξη και θα μίλαγες ακόμα με άναρθρες κραυγές! Δεν θα υπήρχε κανένα από τα βιβλία που διαβάζεις σε οποιαδήποτε σχολή πηγαίνεις. Ας έχει ο της Ιατρικής υφάκι καρδινάλιου Ρισελιέ, χωρίς γραμματική και σύνταξη, θα χρησιμοποιούσε ρόπαλο για να κάνει εγκεφαλική τομή! Και πιστέψτε με, δεν υπάρχει πιο sexy χαρακτηριστικό σ' έναν άντρα, από αυτό της ορθής γραμματικοσυντακτικής χρήσης της γλώσσας. Μήπως να το ξανασκεφτείτε;  #grammar_nazi

Να σας θυμήσω επίσης, πως των θετικών επιστημών, στη Φιλοσοφική ερχόντουσαν με το ψαροντούφεκο τους. Γιατί, δυστυχώς, εμάς τις φιλοσοφικάριες μπορεί να μας προίκισαν με γλωσσολογικά μαθήματα, μας αφαίρεσαν το γνήσιο ανδρικό πληθυσμό καθώς υπογράφαμε  το συμβόλαιο. Γι' αυτό και πάντα ερχόντουσαν ξενοχωριανοί στις διαλέξεις μας και παρακολουθούσαν... το γυναικείο πληθυσμό. Ξανθιά θες; Check. Μελαχρινή θες; Check. Κοκκινομάλλα θες; Check. Αδύνατη θες; Check. Αεράτη θες; Check. Φύτουκλα θες; Check Check Check! Όλα τα χει ο μπαξές, σου λέω. Εκείιιιιιι, εκείιιιιιιιιι χάνουμε σαν τμήμα. Φέρτε μας άντρα και πάρτε μας τους πίνακες. Έχουμε και προτζέκτορες! #you_know_you_love_me

Και ναι, είχαμε την τύχη να μας κάνει ο Μπαμπινιώτης μάθημα - χαϊδευτικά Μπάμπι! Ξέρουμε ποιος είναι ο Lesky & oι  Lidell- Scott.  Θα μου πεις, τι μας νοιάζει και που μου χρησιμεύουν εμένα αυτοί οι μπαρμπάδες; Πουθενά. Εμένα, όμως; Εσύ ξέρεις τους δικούς μου μάστορες, αυτό δεν σου λέει κάτι; Λέω εγώ τώρα. Α, κι ας ενημερώσει κάποιος τον φίλτατο Ευθύμη, πως η σωστή ορθογραφία της λέξης σεληνόφωτος είναι έτσι. Κι ένα παιδάκι δημοτικού ξέρει πως δημιουργούνται οι σύνθετες λέξεις. #na_tan_h_zhleia_psora

H αλήθεια τώρα, είναι πως οι φιλόλογοι ντυνόμαστε λίγο περίεργα κι αυτό γιατί είναι θέμα style αγάπη μου! Κι η αλήθεια είναι πως έχουμε πολλά φυτουλάκια στο τμήμα μας. Και χαϊβάνια. Ποια σχολή δεν έχει; Το να κρατάς ημερολόγιο που είναι το κακό; Κι όχι δεν κρατάω! Αλλά το να θες να κρατήσεις αναμνήσεις για διαφόρους λόγους, μόνο κατακριτέο δεν  είναι. Είναι που είμαστε τόσο famous που κάποια στιγμή θα τα συλλέξουν όλα και θα τα κάνουν υπερπολυτελή συλλογή για να θυμούνται οι παλιότεροι και να μαθαίνουν οι νεώτεροι. Κι η αλήθεια είναι πως δεν βλέπουμε ιδιαίτερα τηλεόραση, αλλά αντιθέτως τη σνομπάρουμε γιατί είναι το πιο εκφυλισμένο μέσο μαζικής ενημέρωσης. Αντιλαβού; #the_naked_truth

The end

Η μαύρη γάτα

Στο σχολικό βιβλίο των κειμένων νεοελληνικής λογοτεχνίας θεωρητικής κατεύθυνσης της τρίτης λυκείου, υπάρχει ένα πραγματικά υπέροχο ποίημα. Δεν είμαι ιδιαίτερα λάτρης της ποίησης, για να είμαι ειλικρινής. Ίσως φταίει που δεν την κατανοώ πάντα, ίσως φταίει ότι πολλές φορές δε μου λέει και πολλά, ίσως φταίει που είμαι φαν του πεζού λόγου μιας κι αυτός μπορεί να γίνει ανά πάσα στιγμή ποιητικός, ακόμα και περιεκτικός. Όπως και να χει, υπάρχουν κάποια ποιήματα που αξίζει να τα διαβάσεις, να ασχοληθείς λίγο παραπάνω μαζί τους, ακόμη κι αν δε σου αρέσει η ποίηση - καλή ώρα! Και για να επανέλθω στο προκείμενο, καλούμαι να αποκαλύψω τον τίτλο του ποιήματος καθώς και την ποιήτρια. Ο λόγος για το Πληθυντικός αριθμός της Κικής Δημουλά. Υπέροχο. Υπέροχο. Πραγματικά υπέροχο! 

Όταν διαβάζουμε ένα μυθιστόρημα/διήγημα/άρθρο μας ξυπνάνε ιδέες, αναμνήσεις, πιστεύω. Ο ίδιος μηχανισμός ισχύει και για τα ποιήματα. Μερικά εκ των οποίων δεν είναι τόσο δυσνόητα ή ακατανόητα πολλές φορές. Παρακάτω ακολουθούν, όπως πάντα, προσωπικές απόψεις σε συνδυασμό με το προαναφερθέν ποίημα: 

Κική Δημουλά- Ο πληθυντικός αριθμός

Ο έρωτας

όνομα ουσιαστικόν 

πολύ ουσιαστικόν,

ενικού αριθμόυ, 

γένους ούτε αρσενικού ούτε θηλυκού, 

γένους ανυπεράσπιστου.

Πληθυντικός αριθμός

οι ανυπεράσπιστοι έρωτες.

Ποτέ δεν επιλέγουμε για ποιον θα νιώσουμε ή ακόμα και το τι θα είναι αυτό. Τούτη η επιλογή είναι σα να μας έχει στερηθεί/αφαιρεθεί εκ γενετής και δυστυχώς δεν μπορούμε να την αποκτήσουμε όσες προσπάθειες κι αν επιχειρήσουμε να κάνουμε. Λένε, πως ο έρωτας είναι κινητήριος μοχλός, μια δύναμη ακατανίκητη, η απάντηση σε όλα. Αν δε το πιστεύετε δεν έχετε δει ερωτευμένο να χαμογελά σαν ηλίθιος δίχως λόγο. Και τονίζω το δίχως λόγο, γιατί ο ηλίθιος δεν έχει λόγο ύπαρξης. Ο ερωτευμένος, όμως; Αλλά κι αν έχετε δει και δεν το πιστεύετε, τότε δεν έχετε υπάρξει κι εσείς ποτέ ως ένας ακόμη ηλίθιος. Κρίμα. Πολύ κρίμα. Όποιος δεν είχε την τύχη και την ατυχία να ερωτευτεί δε ξέρει τι χάνει. Όχι να ζήσει πλατωνικό ή ανεκπλήρωτο έρωτα, αλλά αληθινό, μη ουτοπικό χειροπιαστό και μη. Λένε, πως ο έρωτας είναι ασπίδα για τα πάντα δεινά. Τούτη η ασπίδα, όμως, μπορεί να στραφεί πολλές φορές εναντίον σου, να μετουσιωθεί σε ξίφος -ή γιαταγάνι, αν προτιμάτε- και να σε τρυπήσει. Μπορεί να στριφογυρνάει στην πληγή σου αενάως δίχως σταματημό, όσο κι αν προσπαθείς να πάψει. Ο έρωτας δεν παύει, τυφλώνει, εξαϋλώνεται, διαφεύγει από τα σφιχταγκαλιασμένα σου χέρια, χάνεται όταν δεν το περιμένεις κι όταν δεν τον θρέψεις σωστά. Κι ύστερα, απομένεις εσύ ο ανυπεράσπιστος, δίχως τον έρωτα -σου- να σε προστατεύει. 

Ο φόβος

όνομα ουσιαστικόν,

στην αρχή ενικός αριθμός

και μετά πληθυντικός:

οι φόβοι.

Οι φόβοι

για όλα από δω και πέρα.

Δίχως τον έρωτα-ασπίδα, φοβόμαστε. Όσο φοβόμασταν και πριν, αλλά και περισσότερο. Πόσο μπορεί να φοβάται ένας άνθρωπος ώστε να αποτραβιέται από τον ίδιο τον έρωτα προτού τον εξαφανίσει; Τόσο ώστε να τον κυριεύσει και να τον αφήσει να λειτουργεί πρώτος απ' όλα. Ο φόβος μας αποτρέπει από το να κάνουμε όσα πραγματικά θέλουμε. Φοβόμαστε να προσπαθήσουμε με τον κίνδυνο της αποτυχίας στην άκρη του μυαλού μας. Φοβόμαστε να ερωτευθούμε γιατί η ασπίδα μας έπαψε να είναι άμυνα κι επιτρέπουμε στον φόβο να μας προστατεύει. Ο φόβος, ο ρίψασπις. Φοβόμαστε μη χάσουμε τον έρωτα και τον διαγράφουμε από τον φόβο μας. Οι φόβοι σαν πληθύνουν έχουν την τάση μα και τη δύναμη να κυριεύσουν όσα δε μπόρεσαν πριν. Τότε είναι που απαιτείται περισσότερη αυτοκυριαρχία από ποτέ. Γιατί αν οι έρωτες είναι ανυπεράσπιστοι, οι φόβοι δεν είναι. Αντιθέτως, είναι καλά ταμπουρωμένοι στα χαρακώματα του μυαλού μας και μας απαγορεύουν, υποδεικνύοντας μας κάθε πράξη. Μια πράξη, η οποία τελείται  υπό την επήρεια του φόβου, είναι πιο ανυπεράσπιστη κι απ' τον πιο αδιέξοδο έρωτα που μας προκαλεί τον αρχικό μας φόβο. Φοβού τον φόβο, μοχλό την ακινησίας και δημιουργό ζωντανών αγαλμάτων. Φοβού μα μη φοβού.

Η μνήμη,

κύριο όνομα των θλίψεων,

ενικού αριθμού,

μόνον ενικού αιθμού

και άκλιτη.

Η μνήμη, η μνήμη, η μνήμη.

Το ότι όλα ξεκινούν από το μυαλό, τούτον τον περίεργο μηχανισμό, είναι διαδεδομένως γνωστό. Κι αν η σκέψη πυροδοτείται από εξωτερικά ερεθίσματα συνήθως, είναι πολλές κι εκείνες οι φορές που την θέτει υπό λειτουργία η μνήμη. Η Μνήμη, μοιάζει με φύλακας με ανδρόγυνη μορφή που αλληλοτροφοδοτείται από τους Φόβους. Η Μνήμη τους εξαπολύει εναντίον σου κι εκείνοι της ανταποδίδουν την χάρη, δίνοντας της περισσότερη ενέργεια από ποτέ. Δίχως τους φόβους, η Μνήμη εξασθενεί και σταδιακά χάνεται, μα παραμένει άυλη για τη στιγμή και μόνο που θα χρειαστεί να την επαναφέρεις στην αρχική της θέση. Το δύσκολο με το να διαχειριστείς τη μνήμη είναι πως δεν μπορείς να την ελέγξεις -όπως τον έρωτα ή τον φόβο. Είναι πρακτικώς και φαινομενικά αδύνατο να επιχειρήσεις την παραμικρή προσπάθεια διαχωρισμού των ποιοτικά αρεστών αναμνήσεων από τις ποιοτικά άχρηστες. Αυτή την ιδιαιτερότητά της, εκμεταλλεύεται η Μνήμη προτού αφήσει ελεύθερους τους Φόβους. Όση προσπάθεια κι αν καταβάλλει κάποιος στο να την τιθασεύσει, θα αστοχήσει. Μόνο όταν αποδεχτεί την ίδια την Μνήμη ως Ανάμνηση τότε μπορεί να σηκώσει και πάλι την ασπίδα που του είχαν πετάξει μακριά οι Φόβοι. Μια ανάμνηση και τίποτα παραπάνω. Μια ανάμνηση.

Η νύχτα,

όνομα ουσιαστικό, γένους θηλυκού,

ενικός αριθμός. 

Πληθυντικός αριθμός

οι νύχτες.

Οι νύχτες από δω και πέρα. 

Αν οι μέρες δίχως φόβο και μνήμη μοιάζουν ουτοπία, οι νύχτες χωρίς έρωτα φαντάζουν πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα, που δεν μπορείς να ελέγξεις. Οι νύχτες είναι το πιο δύσκολο κομμάτι μιας ημέρας, όσο κι αν αυτό φαντάζει τραγελαφικό. Τις νύχτες οι σκέψεις παίρνουν τη μορφή σκιών, σκιών δίχως σάρκα κι οστά, σκιών δίχως πρόσωπο μα με φωνή. Φωνάζουν, ουρλιάζουν, επιδιώκουν. Αποζητούν την επαναφορά της μνήμης, των φόβων μα πάνω απ' όλα του έρωτα. Τις νύχτες χωρίς έρωτα πρέπει να φοβάσαι. Τις νύχτες χωρίς έρωτα πρέπει να θυμάσαι. 

Η μαύρη γάτα

Η γρήγορη απάντηση -σε κάθε τι- είναι θεωρητικά απαραίτητη. Αφήστε εκείνες τις στιγμές που καλύτερα να κάνεις τουμπεκί παρά να το ανοίξεις το ρημάδι. Για τις άλλες λέω εγώ, που η ετοιμολογία μπαίνει στην πρίζα κι εσύ πρέπει να απαντήσεις γρήγορα κι εύστοχα. Δε ξέρω αν η ετοιμολογία είναι προνόμιο λίγων και τυχερών ή έρχεται όποτε το θυμάται -σαν κάθε "αξιόλογο" πρώην. Πάντως είναι κάτι που εμένα προσωπικά μου αρέσει να βλέπω στα παιδιά και δη στους μαθητές. 

Πρόσφατα (σήμερα δηλαδή) αποφάσισα να κάνω ένα πείραμα τόσο για να διαπιστώσω την ετοιμολογία του "παιδιού μου" όσο και το μάθημα να είναι πιο ευχάριστο και δημιουργικό. Μπορώ να πω πως το αποτέλεσμα με άφησε παραπάνω από ικανοποιημένη και νομίζω και την μικρή το ίδιο! Ποια ήταν η ιδέα μου; 

Σε πρώτη φάση επέλεγα μία λέξη εγώ και μία η μικρή. Με αφορμή αυτή τη λέξη είχαμε δύο δυνατότητες: ή να γράψεις ό, τι σου κατέβει ή να γράψεις τρεις λέξεις- κλειδιά, οι οποίες θα σε βοηθούσαν να αναπτύξεις την ιδέα σου προφορικά. Η μικρή μου έδωσε την λέξη καπέλο με αποτέλεσμα να γράψω για τον Τρελό Καπελά απ' την Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων κι εγώ την λέξη καλώδιο (αυτή μου ήρθε εκείνη την ώρα, τι να κάνω;!) γράφοντας για την χρηστικότητα του καλωδίου. Στη συνέχεια, της έβαλα την λέξη τόνος η οποία ήταν και το highlight του μαθήματος. Τόνος γραμματικός, τόνος φωνής, τόνος ψάρι, τόνος βάρος, όλα σε μία ιστορία υπερπαραγωγή! Ναι, αγαπητοί, η φαντασία δεν εξαλείφεται με τίποτα! Έπειτα αποφασίσαμε να συμπληρώνει η μία την άλλη έχοντας εκείνη το καλοκαίρι κι εγώ τον χειμώνα. Εκεί να δεις γέλιο! Ρίμα και ξερό ψωμί! Μέχρι και μαντινάδα έβγαλε το καμάρι με την λέξη μάσκα. Πολύ δημιουργικό, ξεκούραστο και παραγωγικό μάθημα, αν και δεν είναι από εκείνα που θα έκανες κανονικά στην ώρα σου βάσει του αναλυτικού προγράμματος. Τώρα, όμως, που έχουμε τον χρόνο προ τρίτης λυκείου, γιατί να μην το προσπαθήσομεν άλλωστε; Ε; 

Κάτι τέτοια χρειάζονται τα παιδιά για να χουν όρεξη και να τους κεντρίζεις το ενδιαφέρον. Δυστυχώς, όμως, ο χρόνος πάντα μας περιορίζει κι οι εξετάσεις ακόμη περισσότερο. Χρειάζονται όμως, κι αυτά, δε νομίζετε; 

Αν θα το ξανά έκανα; Ναι.

Στην ώρα μου (του μαθήματος); Όχι. Ίσως το τελευταίο δεκάλεπτο. Μην το ξεφτιλίσουμε - δεν μας πληρώνουν οι γονείς για να παίζουμε παιχνιδάκια με τα παιδιά! Ασχέτως, αν είναι πιο παραγωγικά απ' το να διδάξεις την παγκοσμιοποίηση και τον καταναλωτισμό...

Η μαύρη γάτα

Η μαύρη γάτα