Είμαστε αυτό που είμαστε κι η φύση του ανθρώπου δεν αλλάζει ή διαφοροποιούμαστε ανάλογα με τις συνθήκες, το περιβάλλον και τους ανθρώπους που έχουμε απέναντι μας; 

Το συγκεκριμένο ερώτημα με απασχολεί πολλά χρόνια. Αρκετά ώστε να το σκέφτομαι ακόμα κι ίσως να μην έχω βρει την απάντηση που θέλω ή εκείνη που με ικανοποιεί απόλυτα. Γιατί -ας το παραδεχτούμε- ο άνθρωπος -όσο μεγαλώνει- αλλάζει. Μην μου πείτε πως είστε το ίδιο με τους έφηβους εαυτούς σας ή ακόμη και με τους μεσήλικες. Ο άνθρωπος όσο μεγάλωνει (aka γερνάει) παραξενεύει. Τι γίνεται, όμως, όταν στην ίδια ηλικία ο άνθρωπος που ήξερες, ο ίδιος άνθρωπος που γνώριζες τόσα χρόνια, αλλάζει και μεταμορφώνεται σε κάτι το τελείως διαφορετικό από εκείνο που σ' είχε συνηθίσει; Η πιο δύσκολη αλλαγή είναι η εκείνη της συνήθειας, να ξέρετε. Κι η έννοια της συνήθειας έχει πολλές σημασίες. Εγώ προσωπικά θα αρκεστώ στις δύο πιο σημαντικές: εκείνη της συνήθειας του άλλου κι εκείνη του εαυτού μας...

Είναι δύσκολο να αντικρίζεις ανθρώπους που από τη μια στιγμή στην άλλη και στα μάτια σου δίχως λόγο να αλλάζουν μορφή. Πόσο μάλλον να το συνειδητοποιείς και να το αποδέχεσαι. Πόσες φορές έχετε πει την φράση δεν ήσουν έτσι εσύ/ δεν ήταν έτσι αυτός-ή; Συνήθως μιλάω γενικά. Σήμερα, όμως, είπα να γίνω πιο συγκεκριμένη, γι αυτό θα σας παρουσιάσω δύο ενδεχόμενα:

Ενδεχόμενο #1.

Έστω ότι έχεις φάει σκατά ή αν προτιμάς ψωμί κι αλάτι με την Σούλα/ Τούλα/ Κούλα ή τον Σάκη/ Τάκη/ Μάκη. Γνωρίζεστε είτε από τον παιδικό όταν οι μαμάδες σας είχαν δουλειά ακόμα ή μπορεί και να γνωριστήκατε προ μηνών κι απλώς να δέσατε ξαφνικά χωρίς λόγο. Κι εκεί που τρώτε τα καθημερινά σας σκατά, κάποιος εκ των δύο αποφασίζει να αλλάξει προτιμήσεις στο μενού ή μάλλον ο καθένας να τρώει χωριστά. Τώρα ποιος τρώει τα σκατά τελικά δε ξέρω, αλλά δεν είναι το θέμα μας. Συνήθως κάτι συνέβη για να δεις έναν άνθρωπο που έβλεπες τόσα χρόνια να αλλάξει σε δευτερόλεπτα. Συνήθως κι όχι. Μια ωραία πρωΐα, όλα αλλάζουν και τίποτα δε μένει... Κι εσύ ο εναπομείνων απορείς και τρως τις ώρες σου και τη ζωή σου να κατανοήσεις, να δικαιολογήσεις και να αξιολογήσεις την συμπεριφορά του άλλου και τον άλλο γενικότερα γιατί πια δεν είναι ο ίδιος. 

Ενδεχόμενο #2.

Έχεις βρει τον έρωτα της ζωή σου στα μάτια του/στα μάτια της (κλισέ). Ζεις μεγάλες στιγμές, ωραίες στιγμές, βλέπεις καρδούλες, σου κόβεται η όρεξη, κάνετε καλό κρεβάτι, αλληλοσέβεστε, αλληλοεμπιστεύεστε, αλληλοερωτεύεστε κι αλληλοαγαπιέστε. Ναι, κάπως έτσι αρχίζουν όλα αλλά δεν τελειώνουν με το ίδιο ροδαλό χρώμα που έχουν οι παρειές σου. Κάποια στιγμή, σταματάει το καλό κρεβάτι -μπορεί κι όχι-, χάνεται ο αλληλοσεβασμός, η αλληλοεμπιστοσύνη, ο αλληλοέρωτας κι η αλληλοαγάπη κι ένας απ' τους δύο νομίζει πως είναι ο χαμένος κι ο άλλος αποφασίζει να βγει απ' την έξοδο κινδύνου μόνος αφήνοντας εσένα να περιμένεις την πυροσβεστική για να σβήσει τη φλόγα που τόσο καιρό καψάλιζε και τους δύο. Κι όσο εσύ περιμένεις τόσο τρώγεσαι κι αναρωτιέσαι τους λόγους και τόσο περιμένεις μια εξήγηση που κακά τα ψέματα πολύ πιθανόν να μην την λάβεις ποτέ. Άλλωστε αν χωρίζαμε όλοι πολιτισμένα, δε θα τα έγραφα όλα αυτά. Πού είναι ο άνθρωπος που είχες απέναντι σου και που νόμιζες ότι ήξερες τόσο καλά; Άμα τον βρεις, πες μου να ψάξω κι εγώ για τους προηγούμενους...

Έτσι που λέτε. Οι άνθρωποι κάποια στιγμή ξυπνάνε και πιάνονται από μία αφορμή. Μια αφορμή που πολλές φορές νομίζουμε ότι εμείς τους την δώσαμε, αλλά στην ουσία εκείνοι την έψαχναν τόσο καιρό κι ακόμη κι αν όντως φαίνεται πως τους την δώσαμε, στην ουσία την πήραν από μόνη τους. Ως γνωστόν άλλο η αφορμή κι άλλο η αιτία. Πάρε παράδειγμα τον Τρωικό πόλεμο: αφορμή η Ωραία Ελένη, αιτία η επεκτατική πολιτική των Αχαιών. Συνήθως ο "εξοδούχος" πιάνεται από την πιο λεπτή αφορμή που θα μπορούσες να του δώσεις. Κι αυτό είναι ακόμη πιο εξοργιστικό και δυο φορές ακόμη πιο ανόητο από μέρος του. Μια τέτοια έξοδος φέρνει τα κάτω πάνω στη ζωή μας κι αισθανόμαστε προδομένοι, πληγωμένοι, χαμένοι. Κι αν είμαστε τα δύο πρώτα, χαμένοι μια φορά δεν είμαστε. Ποιος θέλει να έχει ανθρώπους δίπλα του όταν δεν τον εκτιμάνε; Ο χαμένος τα παίρνει όλα και φεύγει, αλλά εσύ που έμεινες μπορεί φαινομενικά να φαίνεται ότι έχασες κάτι στην πραγματικότητα, όμως, εκείνος που έχασε είναι ο φεύγων. Γιατί να υιοθετήσεις μια τακτική στους γύρω σου αποφεύγοντας να είσαι ο εαυτός σου απλά και μόνο για να προστατευτείς; Γιατί να αλλάξεις επειδή κάποιος είδε ή δεν είδε τι και ποιος είσαι κι απλά επέλεξε να φερθεί έτσι; Είναι αλήθεια πως αυτοί που την πληρώνουν είναι όσοι είναι εντάξει απέναντι σ' εκείνους που δεν είναι. So what? Αργότερα, όταν θα να αναλογίζεσαι τις πράξεις σου, εσύ θα είσαι καθαρός. Αν ο άλλος δεν εκτίμησε τούτη την καθαρότητά σου, είναι δικό του κι ολότελα προσωπικό του θέμα...

Και να σας πω και κάτι άλλο; Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν τελικά. Εγώ αυτό βλέπω. Απλώς εμείς πολλές φορές τους βλέπουμε κάτω από πέπλα και κουρτίνες συναισθημάτων -που πιθανόν νιώθουν κι οι ίδιοι- και δε βλέπουμε ποιοι πραγματικά είναι. Δεν μπορώ να δεχτώ ότι από τη μια στιγμή στην άλλη αλλάζει ο άνθρωπος. Αλλάζει σταδιακά, ναι. Αλλά αυτή η αλλαγή είναι ορατή. Εκείνη η στιγμιαία είναι αν μη τι άλλο ψεύτικη. Ή τόσο καιρό φορούσαν μάσκα και πήγαιναν για όσκαρ ή εσύ δεν είχες ανακαλύψει τόσο καιρό τι είχες απέναντι σου. Δεν ξέρω αν κάτι από τα δύο είναι παρηγορητικό. Το μόνο που ξέρω είναι ότι οι άνθρωποι έρχονται και παρέρχονται....

Η μαύρη γάτα