Λένε πως μια εικόνα ισοδυναμεί με χίλιες λέξεις. Από τούτη τη ρήση και μόνο αρχινά η διαφωνία μας: ξέρεις πόσες εικόνες μπορούν να φιλοξενήσουν χίλιες λέξεις; 

Από μικρή με θυμάμαι μ' ένα βιβλίο. Παραμύθι, κόμικ, εφηβικό μυθιστόρημα, πεζογράφημα, ποίηση, μυθιστόρημα. Θυμάμαι που περπατούσα στην αυλή του σπιτιού μου στην Αθήνα (αχ, Αθήνα - θα κλαφτώ άλλη ώρα περί τούτου) κρατώντας ένα βιβλίο και φυσικά την πλήρωναν τα γόνατα, οι αστράγαλοι, ενίοτε και κανά μπούτι. Ποιός περπατάει διαβάζοντας θα μου πείτε; Εγώ, θα απαντήσω. Ας μην περιαυτολογήσω άλλο και με πείτε ψωνάρα και για να μη βγάλω τα νυχάκια μου όξω, που δε το θέλω, σταματάω εδώ. Και συνεχίζω (!): το βιβλίο είναι σαν τον σκύλο: είναι ο καλύτερος σου φίλος - ή έστω ένας απ' τους καλύτερους. Οκ, μ' αρέσουν τα βιβλία, αυτό το καταλάβατε ή το έχετε ήδη. 

Ειλικρινά είναι να απορείς πως είναι δυνατόν να υπάρχουν μερικοί άνθρωποι που δεν έχουν πιάσει ποτέ ένα βιβλίο στα χέρια τους πέρα από τα σχολικά εγχειρίδια. Το δέχομαι, πως δεν είναι κάτι αρεστό στην πλειοψηφία. Αλλά πώς γίνεται να μην έχουν καν προσπαθήσει; Γιατί, υπάρχουν κι εκείνοι που δεν έχουν καν προσπαθήσει. Σίγουρα, όταν βλέπεις έναν όγκο σελίδων δεμένων μ' ένα εξώφυλλο που δε σου λέει και πολλά σε πιάνει ένας τρόμος. Τους πιάνει, μάλλον. Τι στο καλό, δεν έχουν καν την περιέργεια να δουν έστω και 10 από αυτές τις σελίδες; Ή να προσπαθήσουν μ' ένα μικρότερο σε όγκο; Φυσικά, υπάρχουν και βιβλία που δεν αξίζει καν να τα κοιτάξεις, το πιστεύω αυτό. Ε, ξεκίνα μ' ένα κλασικό, βρε αδελφέ ή με κανά ευπώλητο που διαβάζεται σε 3 μέρες γιατί είναι τίγκα στα κλισέ και σε κρατά σε αγωνία. Γιατί τόσος τρόμος απέναντι σε ένα πάκο χαρτιών; Αυτό δε μπορώ να καταλάβω. Ένας ξάδελφος μου 10 χρονών, για παράδειγμα, όταν τον τραβάει η μάνα του στο βιβλιοπωλείο για να πάρει κανένα βιβλίο ψάχνει εκείνο με τις λιγότερες σελίδες. Μα το διάβασμα, δεν είναι αγγαρεία, αγάπη μου. Αλλά από το τίποτα θα μου πεις καλό είναι κι αυτό...

Προσωπικά, για 'μένα, η ανάγνωση ενός λογοτεχνικού είναι κάτι σαν ιεροτελεστία. Δε με νοιάζει αν θα έχω ησυχία, αν θα με διακόψει κάποιος ή αν είναι 874 σελίδες. Ακόμη και 10 λεπτά να κάτσω θέλω να τα ευχαριστηθώ, να ταξιδέψω, να χαθώ. Αυτή είναι η μαγική ιδιότητα ενός βιβλίου. Τι Χάρι Πότερ μου λες εσυ, εγώ κάθε φορά που διαβάζω μια περιγραφή φτιάχνω το σκηνικό μπροστά μου. Ούτε ταινία χρειάζομαι, ούτε τίποτα. Μόνο τη φαντασία να δουλεύει. Να δουλεύει, να οργιάζει, ό, τι σε βολεύει. Σε τόσα βιβλία έχουν βασιστεί ολόκληρες ταινίες κι όμως ακόμη κι αν η μεταφορά είναι αξιόλογη, πόσοι ασχολούνται ώστε να διαβάσουν και το βιβλίο; Βέβαια, για να λέμε και του γκαβού το δίκιο, όταν έχεις δει την ταινία, εκείνος ο διακόπτης της φαντασίας που λέγαμε παραμένει ανενεργός. Αλλά δε βαριέσαι! Τα περισσότερα βιβλία είναι άκρως καλύτερα απ' τις ταινίες - με μόνη εξαίρεση ίσως τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών (πόσο κουραστικό παίζει να είναι αυτό το βιβλίο;! ). Αυτό, όμως, δε το σκέφτεται και κανείς. Σου λέει, αφού είδα την ταινία, σιγά μη κάτσω να διαβάσω το γομάρι! Ας την ξαναδώ άλλη μία να την εμπεδώσω κι αν τύχει και με ρωτήσουν τίποτα να ξέρω τι παίζει. Εεεεε, όχι , το αρνούμαι! Καλές κι οι ταινίες, αλλά δεν είναι το ίδιο. Τι δηλαδή; Επειδή έχει εικόνα 2-3 ωραία γκομενίδια και άλλα τόσα ονόματα έγινε η δουλειά; Το ότι το βιβλίο σε βάζει να σκεφτείς, το σκέφτηκες ποτέ σου; Το ότι δουλεύει το μυαλό σου που θέλουν να ατροφεί, το σκέφτηκες ποτέ σου; Όχι; Όχι.

Μία απ' τις διαφορές του ανθρώπου απ' τα υπόλοιπα ζώα είναι η ικανότητα του στο λόγο, είτε αυτός είναι γραπτός είτε προφορικός. Τώρα αν εσένα ο σκύλος σου μπορεί να διαβάζει, να τον χαίρεσαι. Εσύ, όμως, που και να μιλάς και να γράφεις και να διαβάζεις μπορείς, δε σε βλέπω να το εκμεταλλεύεσαι. Όλο αυτό είναι εμφανές απ' την παιδική ηλικία. Για να σου μιλήσει το ανιψάκι σου κάνεις τάμα στον Άγιο Φανούριο μπας και σου φανερώσει την γλώσσα του ή αν σου μιλήσει σπανίως θα ναι από ευφράδεια λόγου αλλά για να αναπαράγει όσα ακούει στην τηλεόραση/ απ' τους γονείς/ από την τσόντα του σχολείου. Κι εντάξει καλά όταν είναι μικρό, αλλά μεγαλώνοντας οι άνθρωποι, χάνουν τον τρόπο να διαχειρίζονται αυτή τους την ικανότητα. Όχι, μόνο δε μπορούν να αρθρώσουν λέξη ή να επικοινωνήσουν αλλά αδιαφορούν εκμηδενίζοντας την οποιαδήποτε πιθανή προσπάθεια. Δε λέμε και να μιλάς σαν τον Μπαμπινιώτη, ρε Τάκη, αλλά άμα λες μόνο ναι, όχι, ίσως, λυπάμαι που στο λέω, αλλά έχεις πρόβλημα μειωμένου λεξιλογίου. Κι άντε να τον πείσεις τον εκάστοτε Τάκη, ότι το συγκεκριμένο πρόβλημα είναι βασικό και θα επιφέρει κι άλλα στην πορεία...

Όπως και να 'χει, με το ζόρι δε γίνεται τίποτα. Έχω κι εγώ περιόδους που κρατάνε χρόνια, κατά τις οποίες δεν έχω ανοίξει βιβλίο. Έρχονται, όμως, άλλες που ισχύει το αντίθετο και πάει λέγοντας. Κανένας δεν είναι υποχρεωμένος να διαβάζει... κι ας είναι ένας τρόπος να σώσουμε την γλώσσα μας, "σώζοντας" κι εμάς τους ίδιους..

Η μαύρη γάτα

*Μπόρχες

**Να σημειωθεί, παρακαλώ, πως έχω γίνει και βιβλίο, όπως ενημερώθηκα: Η τελευταία μαύρη γάτα, του Ευγένιου Τριβιζά! Ευχαριστώ, ευχαριστώ! Άι γουόνα θενκ μα μάδε, μα φάδε, μα φλάφι σνόουμπολ Βίτο, μα γκράντμάδε, μασέλφ φορ δε τάλεντ εντ ολ οφ μα φανς (κι εδώ μου λένε πως πρέπει να κατέβω γιατί η Αντέλ θα σηκώσει τον μέσο και στο άλλο χέρι! Ναι ρε, παίρνω και Γκράμι, έχεις θέμα;!)!