Η γιαγιά Αγγελική διασκέδαζε τραγουδώντας περά στους πέρα κάμπους στα εγγόνια της, η γιαγιά Χαρίκλεια βλέποντας την Λάμψη του Φώσκολου, ο παππούς Κωστής παίζοντας πρέφα στο καφενείο. Η επόμενη γενιά, δηλαδή οι γονείς μου, διασκεδάζουν κάπως έτσι: η μάνα βλέποντας τούρκικα (στην πυρά!) κι ο πατήρ ακολουθώντας το παράδειγμα του δικού του -πατέρα- στον καφενέ, μόνο που παίζει ξερή αντί της πρέφας. Εγώ πάλι, η τρίτη γενιά (ουάου!) ψυχαγωγούμαι με ένα βιβλίο. Αυτό θα πει χάσμα γενεών!

Η διασκέδαση κι η ψυχαγωγία είναι δύο τελείως διαφορετικά πράγματα. Παρόλα αυτά, έχουμε φτάσει στο σημείο οι δύο έννοιες, να συνάδουν επικίνδυνα. (Ακολουθεί παραλήρημα!). Η λέξη διασκέδαση βγαίνει από το ρήμα διασκεδάννυμι, που σημαίνει διασκορπίζομαι, ενώ η ψυχαγωγία είναι η αγωγή της ψυχής, η διάπλαση, η καλλιέργεια, η τέρψη της ψυχής, του πνεύματος . Επομένως, άλλο πράμα το να λες ότι διασκεδάζεις κι άλλο όταν ψυχαγωγείσαι, έτσι; 

Μην βιαστείτε να πείτε, πάλι θα μας τα πρήξει για την -υπό-κουλτούρα. Δεν το χω σκοπό, όχι τίποτα άλλο!

Προφανώς ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο διασκέδασης. Εκείνον που τον ξεκουράζει, τον ηρεμεί, τον χαλαρώνει. Και λέω διασκέδαση κι όχι ψυχαγωγία γιατί σπανίως πια κάποιος θα ψυχαγωγηθεί. Η διασκέδαση είναι κάτι πιο... εύκολο. Μασάς και πάει κάτω. Η ψυχαγωγία, απ' την άλλη, θέλει πιο εξασκημένους κυνόδοντες αλλιώς πνίγεσαι. Η αλήθεια είναι, πως είναι πιο βολικό να επιλέξουμε την διασκέδαση απ' την ψυχαγωγία. Ειδικά σήμερα. Ποιος θα κάτσει να δει μια ταινία ή μια παράσταση που θα τον βάλει στην διαδικασία να σκεφτεί; Πόσο μάλλον ένα βιβλίο. Αν ρωτήσεις, οι περισσότεροι θα σου απαντήσουν ότι έτσι θα αναλωθούν.Βέβαια, μην πάρετε σαν γνώμονα τις ταινίες και τα βιβλία. Αντικαταστήσετε τα με κάτι ψυχαγωγικό, πιο προσκείμενο των δικών σας γούστων. Ενώ, η διασκέδαση έρχεται εύκολα και φεύγει με ακριβώς τον ίδιο τρόπο. Πας στα μπουζούκια, τα σπας και νταλκαδιάζεσαι και την επόμενη δε μπορείς να σηκώσεις το κεφάλι σου απ' τη λεκάνη της τουαλέτας -παραδείγματος χάριν! 

Είναι λογικό να θες να ξεχαστείς από μια πραγματικότητα που ποτέ των ποτών - ή jamais των jamών, που λέει και μια φίλη μου!- δεν αντικατοπτρίζει τα όνειρα που είχες κι έχεις ή όλα εκείνα τα οπόια φαντάζεσαι πως θα ήταν. Ιδιαίτερα σήμερα. Φυσικά ο τρόπος διασκέδασης μπορεί να ποικίλει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Άλλος γουστάρει να τα σπάει και να πετάει γαρύφαλλα, άλλος να βλέπει blockbusters, άλλος ταινίες με πόνο κι ένταση γιατί μαζοχίζεται, άλλος να λιώνει στο λαπιτόπι, άλλος να ακούει μουσική ακόμη κι όταν κοιμάται (είναι που λένε, όταν κοιμάσαι, διασκεδάζεις καλύτερα). Κατ' εμέ, η διασκέδαση εκτός από προσωπικό θέμα είναι κι άποψη. Δηλαδή, αν επιλέξεις να χαλαρώσεις πραγματικά και να ξεφύγεις, δε θα διαβάσεις άπαντα, δε θα πας σε μια "βαριά παράσταση", δε θα ακούσεις το είδος της ψαγμένης μουσικής -που μπορεί να ακούς, μπορεί και να μην-, ούτε θα δεις μια ταινία με ουσιαστικό νόημα ακόμη κι αν είναι ουτοπική η πραγματικότητα που σου παρουσιάζει. Αν θες να διασκεδάσεις, θα πας σ' ένα σκυλάδικο και θα γελάσεις με τον παρακμιακό τυπά, που νομίζει ότι είναι γκόμενος και αφήνει το μπέτι του ακάλυπτο για να δεις την χρυσή αλυσίδα Χ καρατίων να κρέμεται απ' τον λαιμό του, θα βάλεις να δεις μια χαζοσειρά στην τηλεόραση, θα παρακολουθήσεις εκείνες τις εκπομπές τύπου Δέστε τους (πότε θα τους δέσουν αυτούς να ησυχάσουμε;), θα δεις και κανένα τούρκικο σαν τη μάνα μου, θα βάλεις κι εκείνη την ταινία με τους εξωγήινους που κάνουν επέλαση γιατί έτσι γουστάρουν (δεν έχω καμία στο μυαλό μου!), θα διαβάσεις τον καζαμία και Χρυσούλα Δημουλίδου και αντίστοιχα συναφή. Γιατί, όπως προείπα, άλλο η διασκέδαση κι άλλο ψυχαγωγία.

Τώρα, αν αποφεύγεις την ψυχαγωγία σαν ο γαμπρός την πεθερά, αυτό είναι δικό σου θέμα. Η διασκέδαση δεν είναι κακή, pas mal du tout, που λένε κι οι Γάλλοι. Αλλά η ψυχαγωγία, γιατί έχει αυτή τη ρετσινιά ότι βλάπτει σοβαρά την υγεία; 

Ίσως δεν είναι μόνο η ελαφρότητα της διασκέδασης, αλλά η αβάσταχτη ελαφρότητα της ψυχαγωγίας.  Κι αυτό συμβαίνει γιατί έχουμε συνδέσει την ψυχαγωγία με κάτι που μας δυσαρεστεί. Μας δυσαρεστεί περισσότερο από την ίδια μας την πραγματικότητα και προτιμάμε να αναλωθούμε σ' ένα αχανές σύστημα ανακύκλωσης. Καλή κι η ανακύκλωση, δε λέω, κι όχι μόνο για τους οικολόγους. Πάντα, όμως υπάρχει ένα αλλά. Το να ψυχαγωγηθείς και μια φορά δε θα σε κάνει να θες να πεθάνεις την επόμενη, ρε παιδιά! Ήμαρτον! Οκ, καμιά φορά μπορεί να σου προκαλέσει μια μίνι κατάθλιψη, αλλά θα περάσει. Άλλωστε, όλα τα της διασκέδασης έχουν και ημερομηνία λήξης, μόνο που δε την βλέπετε. Γράφουν κάπου με ψιλά γραμματάκια ανάλωση κατά προτίμηση πριν---. Την ώρα που διασκεδάζετε, στην πλειοψηφία τους έχουν λήξει ήδη... 

Για να μην φανώ απόλυτη, δε τα κατακρίνω. Αντιθέτως, θεωρώ πως και τα δύο χρειάζονται. Το καθένα στην ώρα του, όμως. 

Η μαύρη γάτα