1η επιλογή, 2η επιλογή, 3η επιλογή... μήπως να μην την βάλω καθόλου;!
Με αφορμή της πανελλήνιες και ένα πρόσφατο e-mail, δεν θα ήταν χαμένος χρόνος να αναλογιστεί κανείς το μέλλον των ανθρωπιστικών επιστημών. Γιατί όταν καλείσαι να συμπληρώσεις το μηχανογραφικό, σκέφτεσαι και την αποκατάσταση σε περίπτωση που μπεις και που καταφέρεις να βγεις απ’ την σχολή. Τι νόημα έχει να μπεις σε μια σχολή που δε θα σε βοηθήσει ούτε στο ελάχιστο να βρεις δουλειά; Φυσικά κι είναι λογικό να αναρωτιέσαι κάτι τέτοιες στιγμές, όταν πιστεύεις πως η ζωή σου καθορίζεται από μια σειρά εξετάσεων. Θα τολμήσω να πω, πως η ζωή σου καθορίζεσαι από επιλογές, από εσένα τον ίδιο κι όχι από μια σειρά εξετάσεων…
Για εκείνους που τίμησαν τα θρανία της θεωρητικής κατεύθυνσης και για εκείνους που θα το κάνουν στο μέλλον οι επιλογές μοιάζουν να στενεύουν ολοένα και περισσότερο. Ή τουλάχιστον έτσι – μας κάνουν να- πιστεύουμε. Μπορεί στα παιδιά των θετικών επιστημών να παρουσιάζονται περισσότερες ευκαιρίες κυρίως από την πλευρά της αποκατάστασης, αυτό δε σημαίνει πως πρέπει να απαξιώνουμε την δύναμη της οποιαδήποτε ανθρωπιστικής επιστήμης. Μέχρι χθες, πίστευα ότι αυτό συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα· ότι ο Έλληνας αναγκάζεται να εκμηδενίσει πολλές φορές την αξία ενός καθηγητή, ενός αρχαιολόγου, ενός ανθρωπολόγου για τον απλούστατο λόγο, ότι οι παραπάνω ή θα βρουν δύσκολα απασχόληση ή δε θα βρουν ποτέ. Πριν μια ώρα, όμως, έπεσε στα χέρια μου μια επιστολή ενός καθηγητή Χημείας και Βιοχημείας του Πανεπιστημίου Brandeis της Βοστώνης. Ο συγκεκριμένος καθηγητής αντιμάχεται λεκτικά τον Πρόεδρο του State University of New York at Albany, καθώς ο τελευταίος «αναγκάζεται» να κλείσει τα Τμήματα Κλασικών, Γαλλικών, Ιταλικών, Ρωσικών και Θεατρικών σπουδών του Πανεπιστημίου του για λόγους οικονομικούς. Που φτάσαμε; Να μας υπερασπίζονται άνθρωποι των θετικών επιστημών; Ακόμη και εμείς οι ίδιοι απαξιώνουμε τους κλάδους μας; Τελικά, δεν είναι μόνο η Ελλάδα σε αυτά τα χάλια, όλος ο κόσμος είναι ένα χαλι ( επιλέξετε μόνοι σας την τοποθέτηση του τόνου)…
Στην επιστολή, τα επιχειρήματα που χρησιμοποιεί ο καθηγητής Gregory A. Petsko είναι συγκλονιστικά. Θα περίμενε κανείς τέτοια επιχειρηματολογία από έναν άνθρωπο του κλάδου του; Εγώ προσωπικά, βρέθηκα προ εκπλήξεως. Κι η έκπληξη μου ήταν διφασική: αρχικά δυσάρεστη και στην συνέχεια ευχάριστη. Όταν βλέπεις πως τμήματα πανεπιστημίου του εξωτερικού κλείνουν για οικονομικούς λόγους και γιατί υπάρχει η κοινή άποψη πως είναι άχρηστα τμήματα, δε σου μένει πάρα να στεναχωρηθείς. Ιδιαίτερα αν σπούδασες, σπουδάζεις ή θες να σπουδάσεις κάτι αντίστοιχο, στην χώρα σου ή στο εξωτερικό. Επειδή, όμως, τον λόγο διαδέχεται ο αντίλογος, η αίσθηση της ικανοποίησης που σε γεμίζει όταν διαπιστώνεις πως ακόμη κι άνθρωποι που δεν ανήκουν στις ανθρωπιστικές επιστήμες, παλεύουν γι αυτές, είναι αρκετή για να αισθανθείς πως το δίκιο είναι με το μέρος σου! Και πολύ καλά κάνουν. Γιατί αν εμείς οι ίδιοι τις τοποθετούμε στον πάτο, κάποιος πρέπει να τις φέρει στην επιφάνεια..
Οι ανθρωπιστικές επιστήμες είναι βάση κάθε είδους επιστήμης. Και δεν το λέω επειδή ανήκω κι εγώ εν μέρει κι εξολοκλήρου σε αυτές. Έτσι συμβαίνει. Ο τρόπος που σκεφτόμαστε, που γράφουμε, που μιλάμε είναι μέρος τους. Ακόμη κι αν δεν θέλουμε να το παραδεχθούμε, ισχύει. Δεν μαθαίνεις για πολιτισμούς μόνο και ιστορίες που πιστεύεις ότι δε σε αφορούν, μαθαίνεις να σκέφτεσαι διαφορετικά, να αναλύεις την σκέψη σου, να γράφεις σωστά, μαθαίνεις να είσαι άνθρωπος. Καμία άλλη επιστήμη δε το καταφέρνει αυτό. Και δεν το αναφέρω για να τις κατεβάσω από το βάθρο τους, αλλά για να τονίσω πόσο αλληλένδετες είναι μεταξύ τους.
Αφιερώστε, λοιπόν, λίγο από τον χρόνο σας για να διαβάσετε την επιστολή του Gregory A. Petsko, που αν μη τι άλλο, θα σας ταρακουνήσει.
Θα την βρείτε στον παρακάτω ιστοχώρο:
Μέχρι τότε… νιααααρρ!